ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٦٤ - مواد رسالت كلى

هدفدار بودن او را در طول زندگى در تمامى شئون حياتى ، اثبات ميكند . تعهدها و پيمانهاى اجتماعى و اخلاقى و حقوقى او ، همه و همه از جوهر ناب همان تعهد برين تقويت مى شود و از آن آبحيات سيراب مى گردد .
بدون تعهد انسانى برين ، راهى براى اثبات هيچ ارزش انسانى نخواهيم داشت .
٤ - تعديل خود طبيعى
٤ - تعديل خود طبيعى تجربه‌هاى همه جانبه در تمامى ادوار تاريخ بخوبى نشان داده است كه رهايى بىقيد و شرط خود طبيعى سنگين بارترين زنجير بدست و پاى من ايده آل انسانى بوده است . چنين مى نمايد كه قوانين هستى از عينك هر مكتبى هم كه بنگريم ، يك زنجير كلَّى براى ما تعبيه نموده است .
اگر اين زنجير را بدست و پاى خود طبيعى كه غرايز حيوانى خام است ، نزنيم ، بطور جبر بگردن من ايده آل انسانى خواهيم زد . ما كه در پيچاندن اين زنجير به دور خود ، اختيارى احساس مى كنيم ، بايستى آن را به دست و پاى طغيانگر و ويرانگر خود طبيعى بپيچانيم . حيات طبيعى من ايده آل انسانى بقول افلاطون و همهء متفكران مصلح و در رديف اول پيشوايان الهى ، در اينست كه غرايز حيوانى خام را تعديل كنيم و در غير اين صورت امتيازات و عظمتهاى تكاملى ما چيزى جز سايه‌هاى گستردهء همان غرايز نخواهد بود .
اين مادّه بقدرى اهميت حياتى دارد كه مى توان گفت بدون آن ، انسانيت و رسالتش جز موهومات چيز ديگرى نمى باشد . بىاعتنايى متفكران علوم انسانى به اصل تعديل خود طبيعى است كه موجب شده است كه عاليترين قوانين حقوقى مانند مجللترين و با شكوه ترين كاخى بوده باشد كه بر قله‌هاى كوه آتشفشان بنا شده است .
٥ - آزاد كردن انسان از مطلق سازىها
٥ - آزاد كردن انسان از مطلق سازىها اين هم يك حقيقت روانى است كه تجربه‌هاى عمومى در بارهء انسانها به ثبوت رسانيده است كه انسان بجهت داشتن شخصيت وحدت طلب ، همواره خود