ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٦٢ - مواد رسالت كلى

و عدالت جويىها معنايى داشته باشد .
٣ - انسان - در جهان هستى
٣ - انسان - در جهان هستى بايستى انسانها از ابهام تصادف در اصول بنيادين جهان هستى نجات پيدا كنند . اگر ما نتوانيم تصادف و ابهامهاى تاريك كننده را از اصول بنيادين جهان هستى بر طرف بسازيم ، هيچ راهى براى اثبات و نفى منطقى در بارهء واقعيات مربوط به انسان در جهان هستى نخواهيم داشت . براى مرتفع ساختن تصادف و ابهامهاى گيج كننده در اصول هستى ، كافى است كه به رو بناهاى آن اصول توجه كنيم و ببينيم كه احتمال تصادف در جريانات رو بنايى ، همهء قوانين علمى و همهء شناسايىهاى ما را درهم مى ريزد و ما حتى نمى توانيم ناچيزترين قضيّه را اثبات يا نفى نماييم .
احتمال تصادف مساوى است با احتمال موجود شدن معدوم بدون علَّت ، يا بالعكس : معدوم شدن موجود بدون علت در نتيجه ، اين حقيقت ثابت مى شود كه انسان در جهان هستى چه در زير بناى آن و چه در روابط و پديده‌هاى روبنايى آن ، با قانون سر و كار دارد . معظمترين نتيجه اى كه اين اصل در بردارد ، اينست كه « جهان بازيچه نيست » و هر كس كه احتمال بدهد اين جهان بازيچه ايست ، خود يك مغز بازيگرى دارد كه تصور ميكند جهان جز بازيچه چيزى نيست .
٢ - انسان
٢ - انسان ١ - آشنا ساختن انسان با خويشتن
١ - آشنا ساختن انسان با خويشتن اين هم يكى از اساسىترين مواد رسالت در بارهء انسان است كه بدون آن ، هيچ كارى در بارهء انسان صورت نخواهد گرفت .
براى مشتى انسانها كه از خويشتن بيگانه هستند ، چه كارى مى توان انجام داد حتى عاليترين مكتبهاى انسانى كه مورد تصديق همهء عقول رشد يافته باشد ، وقتى كه از انسان بيگانه از خود صحبت ميكند ، و يا مى خواهد تكامل مطلوبى در بارهء او بوجود بياورد ، در حقيقت در بارهء مورچه گان و موريانه هايى صحبت ميكند و مى خواهد راه تكامل را پيش پاى آنها بگستراند چنين بحث و دگرگونى متوجه عوامل سازندهء جبرى آن جانداران خواهد بود ، نه خود آنان . زيرا آنان از