ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٢٠ - معناى ششم - هضم نكردن قدرتها و امتيازاتى كه در ١٧١ خود ١٨٧ وجود دارد
استعدادها و نيروهاى ممتاز كه آن شخصيتها دارا بودند . انجام بگيرد ، يعنى اطَّلاع به آن شخصيتها ، در راه بارور ساختن « خود حقيقى » انسانها ، استخدام شود ، نه عامل ميخكوب شدن در آستانهء شخصيتها ، بدترين شكل زندگى با « خود مجازى » تلقينى است كه انسان بخود مى كند و با اين كه در زنجير « خود مجازى » گرفتار است ، آن را « خود حقيقى » تلقى مى كند . اينان به خويشتن خيانت مى ورزند و به خويشتن دروغ مى گويند و حيله گرى در خويشتن راه انداختهاند . هر سه نوع بازيگرى با « خود » بترتيب زير در قرآن مجيد گوشزد شده است : ( « أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيامِ الرَّفَثُ إِلى » ) [١] ( خداوند مى داند كه شما به خود خيانت مى ورزيد ) ( « انْظُرْ كَيْفَ كَذَبُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ » ) [٢] ( بآنان بنگر چطور به « خود » شان دروغ مى گويند ) ( « يُخادِعُونَ الله وَالَّذِينَ آمَنُوا » ) [٣] ( آنان فريب نمى دهند مگر « خود » شان را ) معناى ششم - هضم نكردن قدرتها و امتيازاتى كه در « خود » وجود دارد اين هم يكى از اسف انگيزترين انواع « از خود بيگانگى » است كه دو عامل درونى و برونى مى تواند آن را بوجود بياورد . يك مطالعهء مختصر در محصول فكر بشرى از آغاز تاريخ تاكنون و يك دقّت لازم در شدنهاى تكاملى كه موجب پيشرفتهاى شگفت انگيز بشرى گشته است ، اثبات مى كند كه انسان موجودى است خيلى با عظمتتر از آن چهرههاى محدودى كه قالبگيرىهاى محيط و تاريخ و تمايلات آنرا مى سازد . آيا بشر مى تواند در ميان اين قالبهاى بسته از همهء هشيارىهاى خود بهره بردارى نمايد آيا نيروى خلاقهء مغز بشرى همان است كه گاه و بيگاه
[١] البقرة آيهء ١٨٧ .
[٢] الانعام آيهء ٢٤ .
[٣] البقرة آيهء ٩ .