قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٩٨
تخلّى: خالى شدن وَ أَلْقَتْ ما فِيها وَ تَخَلَّتْ انشقاق: ٤ ايّام خالية: روزهاى گذشته كُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنِيئاً بِما أَسْلَفْتُمْ فِي الْأَيَّامِ الْخالِيَةِ حاقه: ٢٤.
وَ إِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلا فِيها نَذِيرٌ فاطر: ٢٤ اين آيه روشن ميكند كه هيچ امّتى از امّتها بدون پيغمبر نبوده و در تمام آنها پيامبرانى از جانب خدا آمدهاند.
توضيح آنكه: چون در امّتى پيامبرى از جانب خدا مبعوث شود بعد از گذشتن او دينش در اثر مرور زمان آلوده بشرك و كفر و بت پرستى ميشود لذا گفتهاند ريشه شرك و بت پرستىها توحيد است و هر جا كه آندو بوده باشد بايد پى برد كه ابتدا پيامبرى بوده است در تاريخ امريكا ديدهام: كاشفين آن چون وارد مملكت «پرو» شدند در آنجا معبد آفتاب يافتند حتى مردم آنجا ميگفتند: اين تازه واردها پسران آفتاباند. بايد از اين دريافت كه در آنجا نيز پيامبرانى وجود داشته است.
بطور كلّى با دقت در اين آيه و تحقيق در تاريخ امّتها ميتوان بوجود پيامبران در آنها پى برد و عموم موهبت الهى را در آنها كشف كرد. گر چه در ممالك غرب پيغمبرى سراغ نداريم و تمام پيامبران امثال نوح، ابراهيم، موسى، عيسى، محمد صلوات اللّه عليهم از اهل شرقاند ولى اگر در سابقه آنها دقّت شود حتما پيامبرانى در ميان آنها بوده است. قرآن ميفرمايد: بعضى از پيامبران را بر تو حكايت كرديم و برخى را حكايت ننموديم مِنْهُمْ مَنْ قَصَصْنا عَلَيْكَ وَ مِنْهُمْ مَنْ لَمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ ... غافر: ٧٨.
خمد: خمود: فرو نشستن زبانه آتش است «خَمَدَتِ النَّارُ خُمُوداً: طَفِئَ لَهَبُهَا» (مفردات) و آن در انسان كنايه از مرگ است فَما زالَتْ تِلْكَ دَعْواهُمْ حَتَّى جَعَلْناهُمْ حَصِيداً خامِدِينَ انبياء: ١٥ ادّعايشان پيوسته چنين بود تا درو شده بيجانشان كرديم.