قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٧١
الْخُلْدِ يونس: ٥٢ ايضا شَجَرَةِ الْخُلْدِ طه: ١٢٠ جَنَّةُ الْخُلْدِ فرقان: ١٥- دارُ الْخُلْدِ فصلت: ٢٨ و نظير آنها.
«خَلَدَ إِلَيْهِ وَ أَخْلَدَ إِلَيْهِ» بمعنى ميل و ركون است وَ لَوْ شِئْنا لَرَفَعْناهُ بِها وَ لكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَواهُ اعراف: ١٧٦ مجمع آنرا چسبيدن بزمين فرموده يعنى: اگر ميخواستيم او را بوسيله آن آيات والا ميكرديم ليكن او بزمين چسبيد و بدنيا ميل كرد و از هواى نفس پيروى نمود.
وَ مَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزاؤُهُ جَهَنَّمُ خالِداً فِيها وَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَ لَعَنَهُ وَ أَعَدَّ لَهُ عَذاباً عَظِيماً نساء: ٩٣ ظهور آيه در آنست كه قاتل مؤمن مخلّد در آتش است و لو داراى ايمان باشد آيا واقعا كسيكه مؤمنى را از روى عمد بكشد و خودش مؤمن و معتقد بخدا باشد در عذاب مخلّد خواهد بود يا بالاخره پس از معذّب شدن نجات خواهد يافت؟.
در الميزان ميگويد: خداوند در خصوص قاتل عمدى مؤمن تغليظ فرموده و بآتش جاويدان تهديد كرده است ولى دانستى كه آيه إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ نساء: ٤٨ و آيه إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً زمر: ٥٣ صلاحيت دارند كه قيد اين آيه واقع شوند. اين آيه وعده آتش ابدى داده ولى در حتميّت صريح نيست و ممكن است بوسيله توبه و يا شفاعت بخشوده شود.
در مجمع در اين باره بتفصيل سخن گفته و از جمله نقل كرده كه آيه إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ بعد از آيه ما نحن فيه نازل شده. (يعنى آن براى آيه وَ مَنْ يَقْتُلْ ... قيد است.
و از ابو مجدز نقل ميكند كه شرطى در ذيل آيه منظور كرده يعنى جزاى قاتل مؤمن آتش ابدى است اگر خداوند مجازات كند. اين قول