قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١١
كوهها در قيامت ريز ريز و سراب ميشوند
كوهها در آينده قيامت ريز ريز ميگردند، كوبيده ميشوند، بصورت پشم رنگارنگ حلّاجى شده در ميايند غبار و روان ميگردند علّت اين تغييرات تا حدّى در كتاب معاد از نظر قرآن و علم بقلم نگارنده روشن شده است.
وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبالِ فَقُلْ يَنْسِفُها رَبِّي نَسْفاً طه، ١٠٥ نسف:
ريز ريز شدن و پراكنده شدن است يَوْمَ تَمُورُ السَّماءُ مَوْراً وَ تَسِيرُ الْجِبالُ سَيْراً طور: ١٠ إِذا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا وَ بُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا فَكانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا واقعة: ٥ بسّ كوبيده شدن و نرم شدن است يعنى آنگاه كه زمين بطرز مخصوصى بلرزد و كوهها كوبيده ميشوند كوبيده شدن عجيبى پس غبار پراكنده ميگردند.
وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ قارعة: ٥ عهن: پشم رنگارنگ، منفوش حلّاجى شده. كوهها داراى رنگهاى مختلفاند از قبيل سياه، زرد، سرخ و غيره روز قيامت كه بصورت غبار و سراب در آمدند قهرا رنگشان را حفظ خواهند كرد على هذا مثل پشم الوان و حلّاجى شده خواهند بود.
آيات ديگرى نيز در اين زمينه آمده از قبيل سوره نباء آيه ٢٠ حاقّه ١٤، مزمّل ١٤ مرسلات ١٠ و غيره.
اين آيه نيز در خور دقّت است
وَ تَرَى الْجِبالَ تَحْسَبُها جامِدَةً وَ هِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحابِ صُنْعَ اللَّهِ الَّذِي أَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍ إِنَّهُ خَبِيرٌ بِما تَفْعَلُونَ نمل: ٨٨.
ظاهر آيه آنست كه كوهها با آنكه جامد بنظر ميرسند مانند ابرها در جرياناند آيه قبلى و بعدى اين آيه هر دو در باره قيامت است لذا بعضى از بزرگان آنرا راجع بقيامت دانسته و جمله تَحْسَبُها جامِدَةً را حاليه يا معترضه گرفته و گويد:
فعلا آنها را جامد گمان ميكنى ولى روز قيامت آنها را در حالى مىبينى