محمد عبده در علّت اين تسميه گويد: چون هر كه بريسمان چنگ زند از سقوط و شكستن نجات مييابد و هر كه بقرآن چنگ زند از ضلالت و گمراهى بدور است. ولى احتمال اوّل صحيحتر است.

على هذا به دين و قرآن و امامان و پيامبران آنگاه كه حبل اللَّه گفته شود مراد آنست كه واسطه ميان خدا و خلق‌اند و سبب نجات از گمراهى‌اند.

ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ أَيْنَ ما ثُقِفُوا إِلَّا بِحَبْلٍ‌ مِنَ اللَّهِ وَ حَبْلٍ‌ مِنَ النَّاسِ وَ باؤُ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ‌ آل عمران: ١١٢ آيه شريفه در باره اهل كتاب از يهود است بنظر راغب حبل در آيه بمعنى عهد است يعنى كافر بدو عهد محتاج است يكى از جانب خدا و آن اهل كتاب بودن است و گرنه در دين خود آزاد نميشود و ديگرى از مردم كه اين عهد و قول را بآنها بدهند. (تمام شد).

ولى اين در صورتى است كه آنها در پناه مسلمانان و در اقليّت باشند. الميزان آنرا بر ذلت تشريعى حمل كرده و «أَيْنَما ثُقِفُوا» را دليل آن گرفته است يعنى هر جا كه مسلمانان آنها را يافتند و مسلّط شدند. و گفته: رفع آن تحت ذمّه بودن و يا بامان داخل شدن است.

نگارنده گويد: ذيل آيه در بيان علّت ضرب ذلّت و مسكنت چنين است‌ ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كانُوا يَكْفُرُونَ بِآياتِ اللَّهِ وَ يَقْتُلُونَ الْأَنْبِياءَ بِغَيْرِ حَقٍّ ذلِكَ بِما عَصَوْا وَ كانُوا يَعْتَدُونَ‌ سبب ذلّت و مسكنت و مغضوب بودن، قتل انبياء و كفر بآيات و قوانين خدا و تعدّى و عصيان است اعمّ از آنكه «ذلك» دوّم مثل «ذلك» اوّل و تكرار آن باشد و يا «ذلك» اوّل و ما بعدش علّت ضرب ذلّت و مسكنت و «ذلك» دوّم و ما بعدش علّت «يَكْفُرُونَ‌ و يَقْتُلُونَ‌» باشد.

بهر حال از آيه بدست ميايد كه در صورت بودن دو حبل ذلّت‌