قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١٢٥
مزاحمت بر مشركان در آنها حرام بود. ميدانيم كه اعلام سوره برائت توسط امير المؤمنين عليه السّلام در روز دهم ذو الحجّه سال نهم هجرت بود على هذا اشهر حرم با ماههاى مهلت تطبيق ميشود و در اين صورت الف و لام (الاشهر الحرم) براى عهد ذكرى است و بآيه دوّم راجع است چنانكه الميزان گفته.
الشَّهْرُ الْحَرامُ بِالشَّهْرِ الْحَرامِ وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ ...
بقره: ١٩٤ ماه حرام در مقابل ماه حرام است و شكستن حرمتها را قصاصى هست هر كه بشما تعدّى كرد باو تعدّى كنيد همانطور كه بشما تعدّى كرده.
اين آيه حكايت از آن دارد كه اگر كسى احترام ماه حرام را بشكند و جنگ را شروع نمايد مراعات احترام آن بر طرف ديگر لازم نيست وَ الْحُرُماتُ قِصاصٌ بطور عمومى ميرساند كه اگر كسى حرمت كسى را از بين ببرد و مراعات نكند، طرف در مقابله بمثل حق دارد، روشنتر از آن جمله فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ است كه در افاده مطلب ابهامى ندارد.
ذلِكَ وَ مَنْ يُعَظِّمْ حُرُماتِ اللَّهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ حجّ: ٣٠ آنست مطلب و هر كه محترمهاى خدا را تعظيم كند و بزرگ دارد آن براى او نزد پروردگارش خير است.
بقرينه آيات سابق روشن ميشود كه مراد از «حرمات» حج، مسجد الحرام، كعبه و غيره آنها است كه بزرگداشتن آنها سبب خير است.
و ميشود گفت: كه «حرمات» اعمّ از اينهاست و خداوند بعد از شمردن قسمتى از آنها بطور كلى ميفرمايد: تعظيم مطلق حرمات بر آدمى خير و مفيد است.
وَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ ذاريات: ١٩ محروم بمعنى ممنوع است يعنى كسيكه از روزى و در آمد كافى ممنوع است و مقابله با سائل نشان ميدهد كه او