قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢١٨
را ظاهر ميسازد.
و ايضا تمام حبوبات و ميوهها و غيره در گازهاى هوا و املاح دريا و خاك و آب، پنهان و نهاناند خداوند بوسيله گلها و گياهان و درختان آنها را هر سال باندازه معيّن آشكار ميسازد و در اختيار مردم قرار ميدهد و نيز نسلهاى آينده بشر و حيوانات و حشرات همه در عالم مخفى و مستوراند و بتدريج آشكار ميشوند و بوجود خود ادامه ميدهند.
سبحان اللّه چه واقعيّتى است؟!! درك هدهد چه درك عجيبى است؟! و شايد معنى آيه وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ حجر: ٢١ همين باشد.
خبت: (بر وزن فلس) زمين هموار. (مفردات) در مجمع زمين هموار وسيع گفته است. راغب گويد: سپس اخبات بمعنى نرمى و تواضع بكار رفته است إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ أَخْبَتُوا إِلى رَبِّهِمْ أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ ... هود: ٢٣.
در مجمع گويد: اخبات بمعنى اطمينان است. گويا مراد از اطمينان حتمى دانستن وعده خداست.
معنى آيه چنين است: آنانكه ايمان آوردند و اعمال نيك انجام دادند و بخدا مطمئن شدند، ياران بهشتاند. فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ حج: ٥٤ تا بآن ايمان آورند و دلشان بدان مطمئن باشد.
فَإِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ فَلَهُ أَسْلِمُوا وَ بَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ حج: ٣٤ معبود شما يگانه است باو تسليم شويد و متواضعان را بشارت بده.
خبث: (بر وزن قفل) نا پاكى.
پليدى. «خَبُثَ خَبَثاً: ضدّ طاب» وَ الْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَباتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ وَ الَّذِي خَبُثَ لا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِداً اعراف: ٥٨ سر زمين پاك روئيدنيش باذن پروردگارش ميرويد و سرزمينيكه پليد و نا پاك است نباتش نميرويد مگر كم. راغب، خبيث را ناپسند معنى كرده نا پسنديى كه