قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٧٨
اندازد، فقط براى خويش تلاش ميكند خدا از مردم بىنياز است وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ وَ جاهِدُوا فِي سَبِيلِهِ مائده: ٣٥ بسوى خدا وسيله جوئيد و در راه او تلاش كنيد.
جِهَاد (بكسر اوّل) مصدر است بمعنى تلاش و نيز اسم است بمعنى جنگ (اقرب الموارد) و جنگ را از آن جهاد گويند كه تلاش توأم با رنج است فَلا تُطِعِ الْكافِرِينَ وَ جاهِدْهُمْ بِهِ جِهاداً كَبِيراً فرقان: ٥٢ مجاهد: تلاش كننده جنگ كننده وَ فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِينَ عَلَى الْقاعِدِينَ أَجْراً عَظِيماً نساء:
٩٥.
وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ ...
انعام: ١٠٩ قسم ياد كردند بخدا قسم مؤكّد و محكم، يعنى آنچه ميتوانستند آنرا محكم كردند راغب گويد: سوگند ياد كردند و در آن آنچه قدرت داشتند كوشيدند طبرسى گفته: تقدير اين است «جَهَدُوا جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ». اين تعبير پنج بار در قرآن مجيد آمده و همه در باره بد كاران است.
بايد دانست: افعال اين مادّه در قرآن همه از باب مفاعله آمده است و آن بمعناى تكثير است نه بين الاثنين و تكثير يكى از معانى مفاعله است على هذا مثلا از وَ جاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَ جِهادِهِ حجّ: ٧٨ سه تلاش استفاده ميشود يكى از مادّه يكى از هيئت و يكى از «حَقَ جِهادِهِ» يعنى در راه خدا تلاش كنيد تلاش بسيار شديد.
الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقاتِ وَ الَّذِينَ لا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ ... توبه: ٧٩ آنانكه راغبين از مؤمنين در صدقات را خرده ميگيرند و نيز بكسانيكه جز باندازه طاقت و تلاش خود پيدا نميكنند عيب ميگيرند.
آيه در باره منافقان است كه هم ثروتمندان را در دادن زكوة مسخره ميكردند و هم دستتنگانرا، اينكه فرموده لا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ يعنى جز تلاش خود چيزى پيدا نميكنند قهرا كمك مالى آنها در راه اسلام كم است.