قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٥٥
ميافكنيم.
١- وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ انفال: ٦١ اگر كفّار بمسالمت ميل كردند تو بآن ميل و توكّل بر خدا كن. از كليّت آيه شريفه استنباط ميشود كه در اسلام جنگ تعرّضى با كفّار نيست بلكه جنگ دفاعى است و هر گاه كفّار بفكر همزيستى مسالمت آميز باشند اسلام با آنها كارى ندارد اين مطلب در «قتال» بررسى خواهد شد. انشاء اللّه.
٢- وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَ قُلْ رَبِّ ارْحَمْهُما ...
اسراء: ٢٤ بال مذلّت را از مهربانى بر آندو بخوابان و بگو پروردگارا بر آندو رحم كن.
بچّه پرندگان وقتيكه پدر و مادرشان بلانه بازگشت و طعام آورد، بالهاى خود را ميخوابانند و حركت ميدهند و دهان خود را باز ميكنند تا حسّ رحمت و مهربانى مادر تحريك شده و بآنها دانه بدهد.
گاهى مادر از كثرت رحمت بالهاى خود را ميگشايد و ميخواباند و بچّههاى خود را زير بالها ميگيرد تا گرم و محفوظ شوند.
آيه شريفه هر دو احتمال را دارد بنا بر احتمال اوّل معنى آنست:
بپدر و مادر فروتنى و تواضع كن و خودت را كوچك نشان بده تا رحمت آنها را تحريك كنى، در اين صورت «مِنَ الرَّحْمَةِ» از پدر و مادر است و بنا بر احتمال دوّم مراد آنست كه از آنها حمايت كن و آنها را زير بال خودت بگير و در اين صورت «مِنَ الرَّحْمَةِ» از جانب فرزند است. ولى بقرينه «جَناحَ الذُّلِّ» احتمال اوّل بهتر و بلكه نزديك بيقين است امّا بقرينه آيه ما قبل إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ كِلاهُما احتمال دوّم بهتر ميباشد زيرا در صورت پير مرد و پير زن بودن پدر و مادر: احتياج بحمايت فرزند بيشتر است.
ولى در آيات وَ اخْفِضْ جَناحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ حجر: ٨٨ وَ اخْفِضْ جَناحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ