قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣٢
بخصوصى. پس قسم ببردارندگان بار سنگين. پس قسم بجارى شوندگان كه بآسانى رواناند. پس قسم بتقسيم كنندگان امر. آنچه وعده داده ميشويد راست است و جزا واقع شدنى است.
مقصود از جاريات و غيره در اين آيات چيست؟ بنظر ميايد كه مراد از اين چهار اسم فاعل، بادها باشند و چون ابر عبارت است از هواى مرطوب، اگر بگوئيم ابرها و بادها هستند باز صحيح است.
در باره بادهاى مهاجر كه از اقيانوسها بسوى خشكيها ميوزند و هزاران كيلومتر راه مىپيمايند آقاى مهندس بازرگان در كتاب باد و باران در قرآن ميگويد: بادهاى مهاجر از حدبههاى اقيانوس اطلس يا اقيانوس كبير (و همچنين در مديترانه و درياهاى بزرگ) آنجا كه ستونهاى بزرگ هوا از طبقات جوّ بزمين ميريزند، سر چشمه گرفته در ابتدا يكحركت فرفرهاى و پراكنده شونده باطراف دارند، پس از براه افتادن حامل بخار آب فراوانى ميگردند كه همان ابرهاست، آنگاه با وقار و سنگينى سمتى را در پيش ميگيرند و بآسانى روان ميگردند چون بكنار درياها و يا بقارّهها رسيدند با بادهاى سرديكه از قطبين ميوزند ملاقات ميكنند از بادهاى قطبين سردى ميگيرند و آنگاه با رطوبت و سردى كه دارند بمزارع و جنگلها و شهرها تقسيم ميشوند و آنچه را قرار و قسمت است تقسيم ميكنند (باد و باران در قرآن با كمى تغيير و حذف).
پس بادها هستند كه در اثر اختلاف حرارت خورشيد، خود را از وسط اقيانوسها ميپاشند وَ الذَّارِياتِ ذَرْواً و چون روان شدند رطوبت و بخار آب را با خود بر ميدارند و سنگين ميشوند فَالْحامِلاتِ وِقْراً سپس در طول هزاران كيلومتر با آرامى و آسانى بسير خود ادامه ميدهند فَالْجارِياتِ يُسْراً و آنگاه در قارهها و خشكيها تقسيم شده برحمت و خسارات مبدّل ميشوند و بهرهها