قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣١٨
بر گزيننده دلپسند و مرغوب است نحو وَ لَقَدِ اخْتَرْناهُمْ عَلى عِلْمٍ عَلَى الْعالَمِينَ دخان: ٣٢ روى علميكه داريم آنانرا بر مردم برگزيديم وَ أَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِما يُوحى طه:
١٣.
اخيار: جمع خير است يعنى نيكان وَ إِنَّهُمْ عِنْدَنا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْأَخْيارِ ص: ٤٧ آنها در نزد ما از برگزيدگان و نيكاناند.
خيره (بكسر اوّل و فتح دوّم) اسم مصدر است بمعنى اختيار مثل وَ رَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ، ما كانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ قصص: ٦٨ يعنى پروردگارت آنچه كه ميخواهد ميافريند و آنچه كه ميخواهد در مقام تشريع حكم اختيار ميكند براى مردم حق اختيار در مقابل خدا نيست آيه شريفه بمضمون آيه ذيل شبيه است وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَى اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ احزاب:
٣٦ و گاهى خيره بمعنى برگزيده آيد مثل «مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ خِيَرَةُ اللَّهِ مِنْ خَلْقِهِ» (مجمع).
خَيْرَة (بفتح اوّل و سكون دوّم و فتح سوّم) يعنى كثير الخير و برتر هر چيز، جمع آن خيرات است (اقرب) وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ يُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ آل عمران: ١١٤ منظور از خيرات كارهاى پر فائده است فِيهِنَ خَيْراتٌ حِسانٌ رحمن: ٧٠ مراد از خيرات زنان فاضله بهشتى اند بعضى گفتهاند اصل آن مشدّد بوده مخفف شده است.
تخيّر: فكر ميكنم بمعنى اختيار بعد از اختيار باشد مثل تجرّع كه جرعه جرعه نوشيدن است على هذا معنى آيه وَ فاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ واقعه: ٢٠ آنست كه براى آنهاست ميوه از آنچه پى در پى اختيار و ميل ميكنند همچنين است إِنَّ لَكُمْ فِيهِ لَما تَخَيَّرُونَ قلم: ٣٨.
ناگفته نماند: خير هم اسم تفضيل و هم اسم بكار رفته است در قرآن مجيد بيشتر اسم استعمال شده و گاهى اسم تفضيل بكار رفته