در سوره صافّات آيه ٤٥- ٤٧ در باره شراب بهشتى آمده‌ يُطافُ عَلَيْهِمْ بِكَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ. بَيْضاءَ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ لا فِيها غَوْلٌ وَ لا هُمْ عَنْها يُنْزَفُونَ‌ طبرسى فرموده: لا فِيها غَوْلٌ‌ يعنى شراب بهشت عقل آنها را اغتيال نميكند و نميبرد الخ. ولى چنانكه در «غول» خواهد آمد ظاهرا مراد از آن سر درد است.

و هكذا آيه‌ وَ كَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ لا يُصَدَّعُونَ عَنْها وَ لا يُنْزِفُونَ‌ واقعه: ١٩.

ناگفته نماند نزف الماء آنگاه گويند كه كسى آب چاه را تماما بكشد و بئر نزوف چاهى است كه آبش كشيده شده باشد و به مست نزيف گويند زيرا عقلش نزف و نزع شده است (مفردات).

على هذا شكى نمى‌ماند كه مراد از «يُنْزَفُونَ» در دو آيه زايل شدن عقل است يعنى: در خمر بهشتى هلاك شدن نيست و نه از آن عقل باخته ميشوند (صافات ٤٧) از آن بسر درد نميافتند و عقل نمى‌بازند (واقعه ١٨) اختلاف قرائت «ينزفون» در «نزف» ديده شود.

خمر شراب مخصوص نيست‌

طبرسى رحمه اللّه فرموده: خمر هر شراب مست كننده و آميزنده با عقل و پوشاننده آن است و آنچه كثير آن مست كننده باشد قليل آن نيز خمر است. اين همان است كه از روايات اصحاب ما ظاهر است و مذهب شافعى نيز چنين است ولى بعضى گفته‌اند: خمر عصير انگور است آنگاه كه بجوش آيد و شديد شود.

راغب در مفردات گويد:

خمر در نزد بعضى نام هر مست كننده است و در نزد بعضى نام شرابى است كه از انگور و خرما گرفته شود چون از حضرت رسول (صلّى اللّه عليه و آله) روايت شده: «خمر از اين‌

قرشى بنايى، على اكبر، قاموس قرآن - تهران، چاپ: ششم، ١٤١٢ق.

قاموس قرآن ؛ ج‌٢ ؛ ص٣٠١