قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٦٤
يَكادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ أَبْصارَهُمْ ... بقره: ٢٠ نزديك است برق چشمهايشان را بربايد. چون برق زدن بسرعت انجام ميگيرد لذا «يَخْطَفُ» آمده است گوئى برق، چشم را مىربايد. وَ قالُوا إِنْ نَتَّبِعِ الْهُدى مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ أَرْضِنا ... قصص:
٥٧ گفتند: اگر از هدايت پيروى بكنيم از شهر خويش ربوده ميشويم ديگران با قتل و غارت و اسارت ما را از بين ميبرند.
أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنا حَرَماً آمِناً وَ يُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ أَ فَبِالْباطِلِ يُؤْمِنُونَ وَ بِنِعْمَةِ اللَّهِ يَكْفُرُونَ عنكبوت: ٦٧ عادت عرب قتل و غارت و دزدى بود ولى اهل مكّه باحترام كعبه از اين گرفتاريها در امان بودند. غارتگران اطراف حرم را غارت ميكردند ولى بحرم جسارت روا نداشتند، آيه شريفه در مقام تذكّر اين موهبت ميگويد:
آيا ندانستند كه ما حرم را محلّ امن قرار داديم و مردم از اطراف اهل مكّه بوسيله غارتگران ربوده ميشوند با اينحال آيا اينها به باطل و بتان ايمان آورده و بنعمت خدا كفر ميورزند؟! إِلَّا مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهابٌ ثاقِبٌ صافات: ١٠ «خطفة» مصدر است بمعنى ربودن يعنى مگر آنكس كه بربايد ربودن معهود پس شهاب نافذى از پى او شود. بيضاوى ميگويد: چون مراد از خطفه استراق سمع از ملائكه است لذا با الف و لام آمده است.
بهتر است بگوئيم تاء «خطفة» براى قلّت و الف و لام آن براى عهد است يعنى بربايد ربودن مختصر از ملاء اعلى را ...
خطو: خُطْوه (بضمّ اوّل) فاصله ميان دو پا در راه رفتن است.
و بفتح اوّل يكدفعه گام برداشتن است (مجمع- مفردات- قاموس) و جمع آن در اوّلى خطوات (بضمّ اوّل و دوّم) و در دوّمى بفتح اوّل بر وزن ضربات است (قاموس).
يا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلالًا طَيِّباً وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ