قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٥١
تَخْشَوْنَ كَسادَها توبه: ٢٤ و إِذاً لَأَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الْإِنْفاقِ ... اسراء: ١٠٠ تعظيم معنائى ندارد و در بعضى جاها كه تعظيم استفاده ميشود مربوط بمضاف اليه آن است مثل خَشْيَةُ الرَّبِّ، خَشْيَةُ القِيَامَةِ، خَشْيَةُ العَذَابِ. نه خود خشيت.
بهتر است آنرا ترس شديد بدانيم چنانكه نقل شد. و يا بيم توأم با پرهيز چنانكه از مصاديق آن فهميده ميشود.
وَ أَمَّا الْغُلامُ فَكانَ أَبَواهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِينا أَنْ يُرْهِقَهُما طُغْياناً وَ كُفْراً ...
كهف: ٨٠ جوهرى از اخفش نقل كرده كه «خشينا» بمعنى كراهت است مجمع البيان نيز آنرا از بعضى نقل كرده است. ولى اگر آن، در قرآن سخن خدا باشد مطابق گفتگوهاى بشر آمده يعنى: پسر، والدينش مؤمن بودند بيم آن داشتيم كه پدر و مادرش را بطغيان و كفر در كشد و اگر از كلام خضر باشد مطلب سهل و عادى است.
فَقُولا لَهُ قَوْلًا لَيِّناً لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشى طه: ٤٤ تذكّر قبول تذكير و ايمان بآن است و خشيت از مقدمات قبول ميباشد يعنى: بزبان خوش با او سخن گوئيد شايد ايمان بياورد و يا لا اقلّ بترسد و نزديك بايمان باشد بعض آنچه را كه ميگوئيد بپذيرد.
إِنَّ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ كَبِيرٌ ملك: ١٢ خشية بغيب در عدّهاى از آيات بكار رفته مثل آيه فوق و آيه ٣٣ ق و ١١ يس، رجوع شود به «غيب» وَ إِنَّ مِنَ الْحِجارَةِ لَما يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْأَنْهارُ وَ إِنَّ مِنْها لَما يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْماءُ وَ إِنَّ مِنْها لَما يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ ... بقره: ٧٤ بعض سنگها نهرها از آن بشكافد و بعضى از آنها شكافته شده و از آن آب بيرون ميايد و بعضى از آنها از ترس خدا فرود افتد ...
در اين آيه، بسنگها نسبت خشيت داده شده كه از افعال ذى شعور است همانطور كه در آيه لَرَأَيْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ حشر: