قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٠٨
و فروعات مختصر ديگرى هم دارد كه نقل آنها را لزومى نيست.
بدين طريق متوجه ميشويم كه لازم بوده قرآن مجيد اين مطلب را مطرح كند و رسومات ناهنجار جاهليت و يهود را لغو نمايد تا در اين باره كمكى بزنان شود.
وَ اللَّائِي يَئِسْنَ مِنَ الْمَحِيضِ مِنْ نِسائِكُمْ إِنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلاثَةُ أَشْهُرٍ وَ اللَّائِي لَمْ يَحِضْنَ طلاق: ٤ آيه شريفه در بيان عده طلاق است كه اگر در يائسه بودن زن شكّ شود و يا زن جوان باشد ولى بعلّتى قاعده نشود هر دو بايد بعد از طلاق، سه ماه عدّه نگاه دارند.
يعنى زنانيكه از قاعدگى مأيوساند اگر در يائسه بودن بترديد افتاديد و همچنين زنانيكه قاعده نميشوند، عدّه آنها سه ماه است.
حيف: أَمْ يَخافُونَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ رَسُولُهُ نور: ٥٠ حيف بمعنى ميل در حكم است (مفردات) كه آنرا حكم جور گويند. «حَافَ عليه حَيْفاً: جار و ظلم».
در نهج حكمت ٢٦١ فرموده:
«... إِنْ كَانَتِ الرَّعَايَا قَبْلِي لَتَشْكُو حَيْفَ رُعَاتِهَا وَ إِنَّنِى الْيَوْمَ لَأَشْكُو حَيْفَ رَعِيَّتِي».
رعيّتها پيش از من از ظلم زمامداران شكايت ميكردند ولى من امروز از ستم رعيّتم شكايت دارم.
معنى آيه چنين است: يا ميترسند كه خدا و رسول بر آنها ستم كند.
حيق: احاطه. فرا گرفتن.
وَ حاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذابِ غافر: ٤٥ آل فرعون را عذاب بد فرا گرفت در اقرب الموارد هست «حاق به حيقا: احاطه به» وَ لا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ فاطر: ٤٣ حيله بد احاطه نميكند و نميرسد مگر اهل آنرا.
راغب گويد: گفتهاند اصل آن حقّ است قاف اوّل به يا قلب شده است.
بنا بر اين بايد معنى ثبوت و لزوم در آن ملحوظ باشد چنانكه در اقرب هست «حَاقَ بِهِمُ الْأَمْرُ: