حَزَن (بر وزن فرس) مانند حزن بمعنى اندوه است (مجمع) راغب نيز هر دو را بيك معنى گفته است‌ وَ قالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ‌ فاطر: ٣٤.

فَالْتَقَطَهُ آلُ فِرْعَوْنَ لِيَكُونَ لَهُمْ عَدُوًّا وَ حَزَناً قصص: ٨ لام در «لِيَكُونَ» براى عاقبت است چنانكه مجمع گفته و مراد از حزن سبب حزن است و آن از باب مبالغه است (الميزان) معنى آيه: آل فرعون او را از آب گرفتند و عاقبت اين كار آن بود كه موسى براى آنها دشمن و باعث اندوه باشد.

نا گفته نماند اصل حزن بمعنى سختى زمين يا زمين سخت است و چون اندوه يك نوع گرفتگى و خشونت قلب است لذا بآن حزن گفته‌اند (مجمع ذيل آيه ٩٢ توبه) و در نهج البلاغه خطبه ١ هست‌

«ثُمَّ جَمَعَ سُبْحَانَهُ مِنْ‌ حَزْنِ‌ الْأَرْضِ وَ سَهْلِهَا ...».

يعنى خدا از سخت و نرم زمين خاكى گرد آورد.

حسب: حساب بمعنى شمردن است (قاموس) راغب آنرا استعمال عدد گفته‌ وَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَ الْحِسابَ‌ ... اسراء: ١٢ تا عدد سالها و حساب را بدانيد حسيب‌ و حاسب: حسابگر. وَ كَفى‌ بِاللَّهِ‌ حَسِيباً نساء: ٦ خدا در حسابگرى كافى است‌ كَفى‌ بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ‌ حَسِيباً اسراء: ١٤ وَ كَفى‌ بِنا حاسِبِينَ‌ انبياء: ٤٧ در اوّل حرف باء گذشت كه «كفى» در اينگونه موارد بمعنى «اكتف» است يعنى بس كن بما در حسابگرى و هكذا

بِغَيْرِ حِسابٍ‌ يعنى چه؟

وَ اللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ‌ بقره: ٢١٢ اين تعبير پنج بار در قرآن مجيد تكرار شده است بقره: ٢١٢، آل عمران ٢٧ و ٣٧، نور: ٣٨، غافر: ٤٠ و يكدفعه آمده‌ إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ‌