شی‌ء موضوعا لعارض لم یجزکونه واسطة فی العروض الا أن یعنی بکونه واسطة معنی آخر ، و هو کون الطبیعة المطلقة باعتبار و حدش ماأی وحدش کانت‌ واسطة بینها و بین الموضوع کما ذکر فی الحرکة المقداریة .
و أما القسم الثالث وهو کون المقولة جنسا لهذا ( لها ) فقد ذهب الیه‌ بعض فزعموا بأن الاین منه قار و منه غیر قار و هوالحرکة المکانیة ، والکیف منه قار و منه سیال وهو الاستحالة ، والکم منه قار و منه سیال و هوالنمو والذبول ، فالسیال من کل جنس هوالحرکة ، و هذا غیر صحیح ( ١٠ ) بل الحق ان الحرکة تجدد الامر لاالامر المتجدد کما ان السکون قرار الشی‌ء لاالشی‌ء القار ، لکن ههنا شی‌ء ( ١١ ) و هو ان ثبوت‌الحرکة للفرد المتجدد السیال لیس کعروض العرض للموضوع المتقوم بنفسه لابما یحله بل هی من‌ العوارض التحلیلیة و العوارض التحلیلیة نسبتها الی المعروض نسبةالفصل‌ الی الجنس ( ١٢ ) و کذا الکلام فی نسبةالسکون الی الفرد القار ، فاذا تقرر هذا فالقول بأن الکیف منه فرد قار ، و منه فرد سیال حق و صواب ، و ان الکیف السیال حرکة بمعنی أن مابه الحرکة عین وجوده لاأمر زائد علیه‌ أیضا غیر بعید .
ثم ان هؤلاء اختلفوا ، فمنهم من جعل المخالفة بالسیلان والثبات مخالفة نوعیه ، محتجین بأن السیالیة داخلة فی ماهیة السیال فیکون فی ماهیته‌ مخالفا لما لیس بسیال ( ١٣ ) .
و منهم من جعلها مخالفة بالعوارض لانه کزیادش خط علی خط ، والحجتان‌ کلتاهما باطلتان .
أما الاولی ، فیرد علیه ان البیاض داخل فی حقیقة الابیض مع أن امتیاز الابیض عن الاسود قد لایکون بالفصل لمنوع ، وهذا غیر وارد علی ما احتججنا به .

١٠ - به این دلیل صحیح نیست که نگفته اند که : " الکیف منه قرار و منه عدم القرار " تا با حرکت تطبیق شود . حرکت عدم القرار است نه‌ غیرالقار ، سیلان است نه سیال . ١١ - گفتیم که مقصود این نیست که این حرف درست است بلکه مقصود اینست که این تقسیم به وجهی و عنایتی درست است . &gt