ولی در حرکتهای غیر أینی فعلیتی را رها می‌کند و ماده مستعد می‌شود که‌ فعلیت کامل تری را بپذیرد ، الا در " أین و وضع " که مستعد فعلیت کامل‌ تر نیست . پس نتیجه این می‌شود و مثالی که جلسه قبل گفتیم باید باین نحو تتمیم شود که نه تنها در حرکتهای أینی این چنین است که یک چیزی افزایش‌ پیدا می‌کند و به همان مقدار کاهش پیدا می‌شود ( مثل آب حوض ) بلکه در تمام حرکتهای طبیعت همین جور است که یک مقدار وارد می‌شود و یک مقدار می‌رود ، ولی در حرکتهای غیر أینی و وضعی کمتر از مقداری که وارد می‌شود ، کم می‌شود ولی در حرکت أینی و وضعی برابر با مقداری که وارد می‌شود کم‌ می‌شود .

وحدت مقوله در حرکت اشتدادی

حالا می‌آییم سراغ مطلبی که آقایان می‌گویند که : درباب حرکت اشتدادی آن‌ مقوله نیست که اشتداد پیدا می‌کند بلکه موضوع مقوله است که از نوعی به‌ نوع دیگر خارج می‌شود . این تا یک مقدار حرف درستی است و با حرفی هم که‌ الان گفتیم تطبیق می‌کند ، یعنی مثلا جسم که دائما دارد سیاه تر می‌شود ، یعنی در هر مرتبه ای یک نوع از سواد را دارد و در مرتبه دیگر نوع دیگر که از نوع قبلی کامل تر است ، تا اینجا حرفشان اشکالی ندارد . منتهی‌ اینها یک سواد اصل مستمر را انکار کردند ، و اگر بگوییم حافظ وحدت این‌ مراتب از سوادها چیست ؟ می‌گویند : جسم ، که از این سواد خارج می‌شود به‌ سواد دیگر و . . . ولی در خود سواد اصل مستمر نیست . مرحوم آخوند اینجا است که یک ایرادی به آنها می‌گیرد ، ایشان این حرف‌ را قبول دارد که در اینجا یک موضوعی هست که به یک اعتبار حافظ وحدت‌ است و نیاز به این موضوع داریم ، قبول هم دارد که در حال اشتداد انواع‌ عوض می‌شوند ولی می گویند در عین حال ما نمی توانیم منکر این بشویم که در اینجا یک سواد مستمری هم موجود است ، این سواد مستمر به بحث حرکت‌ قطعیه