سایر زمانها معدوم است و آن جزء که در زمان خودش موجود است باز از اجزائی مرکب است که هر یک در زمان خود موجود و در سایر زمانها معدومند و خود آن اجزاء هم همینطور و به این ترتیب اشتباک [ و دست در گریبان‌ بودن ] وجود و عدم الی غیرالنهایه پیش می‌رود . . .

بحث هفتم :

هفتمین و آخرین وجهی که در این باره ذکر می‌کند پاسخ ایرادی است به این‌ صورت که حرکت قطعیه نمی تواند وجود داشته باشد چرا که حرکت قطعی اگر موجود باشد باید به صورت یک امر ممتد و متصل واحد و واقعی باشد یعنی‌ باید میان ماضی و مستقبل اتصال واقعی قائل شد و گفت که ماضی با آن‌ مستقبل که نیست واقعا اجزاء یک وجودند و یکی هستند و این اتصال موجود به معدوم امری محال است . جواب این اشکال این است که ایراد کننده موجودیت و معدومیت را نسبی‌ فرض می کند و بر این مبنا ایراد هم وارد است . در حالی که اگر وجود و عدم را به معنای مطلق در نظر بگیریم چنین نیست یعنی در مورد خود زمان هم‌ همین طور است که ماضی نسبت به مستقبل یعنی دیروز در فردا وجود ندارد و فردا هم در دیروز وجود ندارد . این معنای موجودیت و معدومیت که ما به‌ عنوان یک مفهوم کلی درباره همه چیز بکار می‌بریم مطلق است والا هر چیزی‌ به نحوه خاص به خود وجود دارد و سایر انحاء وجود را دارا نیست . همین‌ طور حرکت اساسا امری است که عین زوال بعد از حدوث و حدوث بعد از زوال‌ است و حرکتی که در ماضی انجام شده فقط همان نحو خاص وجود در ماضی خود را داراست و حرکت در مستقبل هم همینطور ولی مجموع این حرکت در مجموع‌ این زمانها یک کشش واحد است ، مجموع حرکت در مجموع زمانها نه نسبت‌ به یکی از قطعات زمان ،