علیهم القول بتتالی الانات ، قال : " والذی وجدنا فی التعلیقات جوابا عن ذلک من أن تلک الانواع بالقوش ، فیه نظر لان الانواع ان لم یکن لها وجود فی الخارج لم یکن لحرکة الجسم فی کیفیة واحدش وجود فی الخارج ، فالجسم لایکون متحرکا بل یکون ممکنا أن یتحرک وان کانت موجودش بالفعل ، وقد دل الدلیل علی تخالفها بالنوع و أن کلامنها لایوجد فی غیر آن وهی‌ متتالیة لایتخللها زمان یلزم ما ذکرناه ، والتی هذا شأنها کیف یقال : ان‌ وجودها بالقوش ؟ بل هذا الشک یستدعی حلا أصفی و أشفی من هذا الکلام ، وسیکون لنا الیه عود عن قریب " ، انتهی .
أقول : ان الموجود من السواد مثلا فی اثناءالحرکة أمر وجدانی متوسط بین‌ الحدود ، وذلک مستمر ، وله فرد زمانی متصل تدریجی منطبق علی زمان الحرکة . ولها افراد آنیة وجودها بالقوش القریبة من الفعل والوجود [٨] ، وقد علمت أنه متقدم علی الماهیة فها هنالمطلق السواد وجود بالفعل ، لکن هذا الوجود بحیث یصح أن ینتزع العقل منه فی کل آن نوعا آخر من السوادات‌ الموجودش بوجودات متمایزش آنیة ، ولافساد فی ذلک بل هذا الوجود للسواد أقوی من الوجودات الانیة حیث یکون مصداقا لانواع کثیرش ، وهذا کما ان‌ وجود الحیوان أقوی من وجود

[٨] در بحث حرکت توسطی و حرکت قطعی گفتیم : مرحوم آخوند به وجود هر دو قائل است ، و بر همین اساس در اینجا می‌گوید : در اثناء حرکت ، سواد یا مقدار مثلا یک فرد وحدانی بسیطی دارد که مستمر است در تمام مراتب‌ زمان ( بنا بر وجود حرکت توسطیه ) و یک فرد زمانی دارد که منطبق بر زمان است ( بنابر وجود حرکت قطعیه ) ، ولی این فرد وحدانی و این فرد زمانی هیچکدام ماهیت ندارند ولی برای آن شی‌ء افراد آنی غیرمتناهی اعتبار می‌شود ، و در حرکت اشتدادی انواع آنی غیرمتناهی اعتبار می‌شود . پس‌ اینکه شما گفتید : وقتی شی‌ء در مقدار حرکت می‌کند این مقادیر وجود دارد یا وجود ندارد ، می‌گوئیم : مقدار به صورت امر وحدانی مستمر وجود دارد بدون اینکه حدی داشته باشد ، و نیز به صورت امر ممتد منطبق بر زمان هم‌ وجود دارد بدون اینکه حدی برای آن اعتبار شود ، ولی در همان حال برای‌ مراتب ، امکان اینکه حدی اعتبار بکنیم هست و به حدود می‌گوئیم : افراد آنیة .