علم أنه لیس لامکان الوجود مطلقا [٤] وجود فی الخارج ثم یعرض له‌ الاضافة من خارج [٥] بل الموجود من امکان الوجود هو الامکانات المخصوصة حتی یکون مضافا مشهوریا [٦] لاحقیقیا فهی أعراض لموضوعات ، والاضافة مقومة لامکان وجود

&gt شی‌ء " درست بود ولی به این صورت که گفته است معنای درستی ندارد چون ظاهر عبارت این است که راجع به امکان شی‌ء خاصی است در صورتی که در اینجا شی‌ء خاصی طرح نشده است . [٣] در اینجا منظور از عرض قار ، عرض غیر اضافه است . در اینجا نیز یک اشکال لفظی وارد است که چرا عرض قار را به غیر معنای مصطلح خودش‌ به کار برده است زیرا اصطلاح مسلم این است که عرض قار را در مقابل عرض‌ غیر قار به کار می‌برند . عرض را به قار و غیر قار تقسیم می‌کنند ، مثلا مقوله " ان یفعل " و " ان ینفعل " و " متی " را غیر قار الذات‌ می‌شمارند و بقیه را قار می‌شمارند مثل " کم " و " کیف " ، اما اینکه‌ قار را در مقابل اضافه به کار ببریم ، کاری است که هیچ فیلسوفی و حتی‌ خود مرحوم آخوند در جائی به آن تفوه نکرده است . [٤] چنانکه ملاحظه می‌شود در اینجا برخلاف چند سطر بالاتر لفظ " الوجود مطلقا " را به کار برده و دیگر نگفته " الوجودالمطلق " و این مؤید بیان قبلی ما است که معنای مرحوم حاجی را نادرست دانستیم . [٥] یعنی از قبیل مضاف مشهوری نیست که ذاتی باشد که له الاضافة مثل‌ أب ، بلکه خود اضافه است مثل ابوت . اشکال : باز هم اشکال شما باقی است که اگر برای امکان ، وجودی فرض‌ کنیم ، آن نیز امکانی می‌خواهد . پاسخ : این اشکال در مورد وجود مستقل برای امکان است ، اما اضافه هر چند که وجود دارد ولی وجود مستقل ندارد . در مثل اضافه و امثال آن اشکالی‌ نیست چون همانطور که گفتیم اضافه خفیف المؤونه است و وجودش به تبع‌ منشأ انتزاعش است ، و لهذا در بعضی از کتابها اضافه را از معقولات‌ ثانیه می‌شمارند ، ولی در باب کیفیت نمی شود این حرف را زد که یک شی‌ء را از مقوله کیف بدانیم و در عین حال امر انتزاعی بدانیم . [٦] جای این جمله : " حتی یکون مضافا مشهوریا " بعد از جمله : " له‌ الاضافة من &gt