در این فصل مرحوم آخوند قسمت اول یعنی " فی تقسیم القوه المحرکه " را خیلی مختصر بیان کرده است ، زیرا این قسمت مقدمه قسمت دوم یعنی " فی اثبات محرک عقلی " است . و اما تقسیمات قوه محرکه : ١ - اولین تقسیم قوه محرکه ، تقسیمی است که بوعلی در اواخر مباحث‌ حرکت مفصلا بیان کرده است ، در این تقسیم محرک به دو قسم تقسیم می‌شود : محرک با لذات و محرک بالعرض . البته وقتی خود حرکت به بالذات و بالعرض تقسیم شود ، محرک و متحرک نیز به همین دو قسم قابل تقسیم است‌ . بالذات یعنی " بلاواسطه حیثیت تقییدیه " وبالعرض یعنی " بواسطه‌ حیثیت تقییدیه " یا به تعبیر دیگر بالذات یعنی بلاواسطه فی العروض و بالعرض یعنی مع الواسطه فی العروض .
توضیح مطلب اینکه همانطور که در اصول هم بحث می‌شود ، اتصاف یک شی‌ء به یک صفت دو جور ممکن است . در یک حالت " الف " به صفتی چون " ج " متصف می‌شود و از آن جهت این اتصاف صورت می‌گیرد که الف واقعا و بدون واسطه چیز دیگری صلاحیت این صفت را دارد . یعنی متصف واقعی بدون‌ مجاز خود الف است مثل زوجیت اربعه . درحالت دیگری ، الف نوعی اتحاد و جودی دارد با چیزی که آن چیز " ب " باشد ، و " ج " صفت " ب " است ولی از آن جهت که الف و ب با یکدیگر متحدند ، حکم احدالمتحدین را به دیگری میدهیم و الف را هم به جیم متصف می‌کنیم . مثلا اگر شخصی هم‌ ملکة طبابت را داشته باشد

&gt قبلا نیز گفتیم در اسفار بی انضباطیهائی مشاهده می‌شود ، ولی این بی‌ انضباطی تنها در عنوان فصل دوازدهم است . در فصل دوازدهم اگر چه عنوان‌ " فی اثبات المحرک الاول " بود ، ولی مطلب اساسی آن فصل اثبات این‌ بود که : " ان کل متحرک له محرک غیره " : اختلاف میان عنوان و معنون‌ در فصل دوازدهم به این دلیل است که همانطور که گفتیم مسأله اثبات محرک‌ که همان نظریه معروف محرک اول ارسطوئی است ، مبتنی بر چهار اصل است‌ که یکی از آن اصول این است که " ان کل متحرک له محرک غیره " ، بهمین‌ دلیل عنوان فصل را " فی اثبات محرک الاول " گذاشتند ولی مطلب درباره‌ یکی از اصول برهان آن است ، ولی عنوان این فصل با معنون خود بیشتر تطبیق‌ می‌کند تا فصل دوازدهم .