وجودی را از زمان سلب کرده‌اند که زمان واقعا هم به آن شکل وجود ندارد . می‌توان این حرف شیخ را تشبیه به نحوه انکاری کرد که اغلب و بلکه همه‌ منکرین خدا انجام می دهند . یعنی یک نحوه وجود امکانی مادی برای خدا تصور و بعد می‌گویند خدا وجود ندارد ، خوب راست هم هست چنین خدائی اصلا نمی تواند وجود داشته باشد و به آنکس که به عنوان دلیل بر وجود خدا ، می‌خواهد خدا را ببیند و یا با حواس معمولی خدا را حس کند ، باید گفت‌ درست در همان وقتی که به فرض خدا برای تو ثابت شود در همان موقع برای‌ خداشناسان چنین خدائی از خدا بودن ساقط می‌شود . خوب حالا حرف شیخ را خلاصه کنیم بعد از ذکر نحوه وجود زمان و رد شبهات مخالفین یک برهان ساده‌ ای بر اثبات وجود واقعی زمان آورده است که از همان ما در این قسمت‌ بحثمان استفاده می‌کنیم . شیخ می‌گوید : اگر زمان وجود نداشته باشد حتما نقیض آن وجود دارد و چون نقیض آن محال است وجود داشته باشد پس زمان‌ وجود دارد . چطور ؟ .

اثبات وجود زمان

توضیح اینکه اساسا ما از کجا می‌گوئیم زمان وجود دارد ، از راه حرکت‌ وجود زمان را کشف می‌کنیم . مثلا یک مسافت معینی از تهران تا اصفهان را در نظر بگیرید که دو اتومبیل یکی با سرعت ٦٠ و دیگری ١٢٠ کیلومتر از یک‌ شهر به طرف شهر دیگر حرکت می‌کنند . یکی این فاصله را در ٤ ساعت و دیگری در ٨ ساعت طی می‌کند در حالی که هر دو با هم حرکت کرده و یک‌ مسافت واحد را پیموده اند و یا اینکه فرض کنیم یک اتومبیل یک روز ٣ ساعت راه را با سرعت ١٢٠ به پیماید و روز دیگر همان اتومبیل ٣ ساعت با سرعت ٦٠ کیلومتر حرکت کند ، در این دو مثال می‌بینیم در اولی دو امتداد مسافت با یکدیگر برابرند ولی امتداد دیگر آنها فرق می‌کند یعنی یک حرکت‌ از حرکت دیگر کوتاهتر است ، این همان است که به آن زمان می‌گوئیم . در مثال دوم به عکس بعد زمانی دو حرکت با هم منطبقند ولی از حیث‌