میل مستقیم ، قوه محرکه اگر جسمانی باشد باید متناهی باشد ، بحث ربط متغیر به ثابت و اینکه علةالمتغیر متغیر و علةالثابت ثابت و به دنبال‌ آن این بحث که فما الرابط بین الثابت و القدیم و نیز بحثهای متفرقه‌ زیادی که در لابلای کتاب مطرح شده است ، همه اینها به مبحث " فاعل‌ حرکت یا محرک " مربوط می‌شود . ب : فصل بعدی باید " متحرک یا موضوع حرکت " باشد و راجع به " متحرک یا موضوع حرکت " یک بحث نسبتا مهمی وجود دارد که بقدر کافی در این کتاب بحث نشده است ، و آن اینکه حرکت نیازمند به موضوع است ، به‌ چه دلیل نیازمند به موضوع است و اصلا تعریف موضوع چیست و چرا هر حرکتی‌ به موضوع نیازمند است . همین مسئله سبب شده است که گروهی حرکت جوهریه‌ را منکر شوند و بعد مرحوم آخوند در مقام توجیه بر بیایند که حتی در حرکت‌ جوهریه هم موضوع وجود دارد . این مبحث خیلی مهم است . البته تعداد مسائل موضوع زیاد نیست . ج : بعد از مسئله موضوع حرکت یا محرک نوبت به " مبدء و منتهای‌ حرکت " می رسد . مقصود از اینکه حرکت مبدأ و منتهی دارد چیست ؟ آیا حرکت از نقطه ای شروع می‌شود یعنی نقطه شروع برایش فرض می‌شود و نقطه‌ انتها برایش فرض می‌شود ؟ در اینجا آیا می‌خواهیم بگوئیم همه حرکت ها متناهی است ، این را که نمی خواهیم بگوئیم بلکه حرکت‌های مستقیم را می‌خواهیم بگوئیم متناهی است . در غیر حرکت مستقیم مکانی مثل حرکت وضعی‌ و حرکت انتقالی دوری ، کسی نمی گوید که به آن معنی باید حرکت مبداء و منتهی داشته باشد ، پس معنی مبدأ و منتهی چیست ، در این باب نیز به‌ اندازه کافی بحث نشد . د : رکن دیگر حرکت بحث " مافیه یا مسافت حرکت " است . در اینجا نیز مسائل خیلی زیادی قابل طرح است . اولا اینکه حرکت در چه مسافت هائی‌ امکان دارد و در چه مسافت هائی امکان ندارد ؟ مقصود از مسافت مقوله ای‌ است که حرکت در آن صورت‌می گیرد و در همینجاست که آن دو بحث مهم مطرح‌ می‌شود ، یکی اینکه آیا حرکت منحصر است به چهار مقوله معروف و در جوهر حرکت نیست ؟