فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٢٤ - وظائف و اختیارات رئیس جمهور

ج. عزل رئيس جمهور.

بديهى است نظارت بر قوه مجريه توسط رهبرى، بمعنى نظارت و مراقبت و كنترل اعمال كليه كسانى كه در قوه مجريه مسئوليتها و اختيارات اجرائى كشور را بر عهده دارند، امرى نامحدود و امكان‌ناپذير است.

طبيعت قوه مجريه نوع ديگرى از نظارت و كنترل را ايجاب مى‌كند و آن نظارت بر رئيس قوه مجريه يعنى رئيس جمهور مى‌باشد. بى‌شك نظارت بر رئيس جمهور در حقيقت نوعى كنترل مجموعه قوه مجريه است. قانون اساسى نظارت و كنترل رئيس جمهور توسط ولى فقيه منتخب مردم را در سه مرحله فوق مشخص كرده است. ناگفته پيداست كه هر كدام از مراحل سه‌گانه فوق در كنترل و نظارت صحيح بر رئيس جمهور ضرورتى اجتناب‌ناپذير است و هيچ كدام از اين مراحل رهبر را از نظارت در مرحله ديگر بى‌نياز نمى‌كند.

وظائف و اختيارات رئيس جمهور

طبق اصل يكصد و سيزدهم قانون اساسى، رئيس جمهور كليه مسئوليتها و اختيارات قوه مجريه را بر عهده دارد و علاوه بر رياست قوه مجريه، مسئوليت اجراى قانون اساسى و تنظيم روابط قواى سه‌گانه را نيز داراست. از آنجا كه هر مسئوليتى اختياراتى را ايجاب مى‌كند، در اين بحث بايد ضمن بررسى مسئوليتهاى رئيس جمهور نوع اختيارات و تناسب آن دو را مورد توجه قرار دهيم. از اينرو حدود وظائف و اقتدارات رئيس جمهور را بر اساس اصل يكصد و سيزدهم قانون اساسى در سه فراز بترتيب زير مورد بررسى قرار مى‌دهيم:

١. وظائف و اختيارات ناشى از مسئوليت اجراى قانون اساسى

قانون اساسى در مورد وظائف و اختيارات ناشى از مسئوليت اجراى قانون اساسى كه نخستين مسئوليت مقرر در اصل يكصد و سيزدهم براى رئيس جمهور است، توضيحى نداده است، ولى قانون تعيين حدود وظائف و اختيارات و مسئوليتهاى رياست جمهورى مصوب ٦٥/٩/٤ مجلس شوراى اسلامى در اين