عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٢٦ - اهميت مسواك در روايات

اما جلاى چشم: شما وقتى عينك غبار نشسته خود را خوب پاك مى‌كنيد يا سربازى كه تفنگ خود را خوب تميز مى‌كند، مى‌گويند: جلا يافت و آنچه در طب وارد است، همين كلمه جلاست.

اگر در حوالى چشم‌ها هر عامل عفونى و آلودگى برطرف شود، جلا و جلوه خاصى مى‌يابد و بر عكس اگر دچار همسايه بد شود رو به كدورت مى‌رود، تا آنجا كه ممكن است يك دندان چركين يا يك سينوس عفونت يافته، چشم را تار و حتى به طرف كورى بكشاند و چه بسا وجود يك كانون عفونى در دهان و دندان بر كليه يا كبد اثر گذاشته و غيرمستقيم جلا و روشنايى چشم را كم نمايد.

نبى اكرم در هر مطلبى حتى در مورد جلاى چشم به ذكر خواص مسواك زدن و اثر آن بر اعضاى مجاور پرداخته‌اند، گويا اصطلاحات طبى است كه از دهان حضرت خارج مى‌شود.

مثلا براى دهان كلمه «طيب» انتخاب مى‌فرمايد و براى لثه كلمه «شدت» و براى چشم كلمه «جلا» و پس از اين‌كه انگشت بر دگمه احساسات و عواطف پيروان خود مى‌گذارند و مى‌گويند:

اى مسلمان! تو اگر دهانت را طيب و لثه‌ات را شديد و چشمت را جلا دادى و برادرت و افراد ديگر خانواده‌ات و همه اين كار را كردند، به سلامتى اجتماع مسلمانان افزوده شده و پيشبرد اجتماع مسلمانان به طرف يك بهداشت صحيح و اصولى نه تنها فرشتگان را شاد مى‌سازد، بلكه آن كه خالق فرشتگان و دهان و لثه و چشم است، راضى مى‌گردد.

با توجه به اين‌كه هركس خدا از او راضى است، بهداشت روحى و روانى بسيار جالبى هم دارد، علاوه بر اين‌كه از اين راه بر حسنات خود افزوده و مأجور و مثاب است معده خود را صحت بخشيده است.