عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٤٠ - بيان اسرارى ديگر

يعنى وقتى صفاى ظاهر با باطن جمع شود، نور على نور است و به عبارت ديگر وقتى نور شرع كه از وضوى فقهى حاصل مى‌شود و نور بصيرت كه از توحيد و توجه و عمل خالص به دست مى‌آيد، نور على نور و سبب ثبات و استقامت سالك در طريق مستقيم دنيا و آخرت است، چنان كه در قرآن كريم آمده:

[يثبت الله الذين آمنوا بالقول الثابت في الحياة الدنيا و في الآخرة][١].

خدا مؤمنان را به سبب اعتقاد و ايمانشان در زندگى دنيا و آخرت ثابت قدم و پابرجا مى‌دارد.

بيان اسرارى ديگر

اما وضو نزد اهل حقيقت كه از آن به طور مطلق تعبير به طهارت شده، عبارت است از طهارت سر از مشاهده غير مطلقا.

نيت در آن به اين است كه سالك در سرش نيت كند، براى ابد غير او نبيند و به غير او توجه نكند؛ زيرا هركس در باطن به غير او توجه كند مشرك به شرك خفى است و مشرك چنان كه در قرآن آمده نجس است و طهارت جز به اين نيت و عمل به آن كه عبارت از تحقق توحيد حقيقى است ميسر نيست، توحيدى كه با تمام قدرت شرك را از همه نواحى وجود دفع و رفع مى‌كند.

اما شستن صورت در حقيقت شستن صورت حقيقى وجود يعنى سر باطن از آلودگى توجه به غير است، همان‌طورى كه غير وجه كريم حضرت او مشاهده نشود كه در قرآن آمده:

[١] -ابراهيم( ١٤): ٢٧.