عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٢٤ - اقسام غسل از ديدگاه عارفان
اقسام غسل از ديدگاه عارفان
عارف بيدار دل، مرحوم سيد حيدر آملى، غسل را به سه كيفيت ترسيم كرده، غسل بر طريق آنان كه جز به ظاهر قواعد نمىنگرند، غسل بر طريق آگاهان، غسل بر طريق حقيقت بينان.
اما غسل اهل شريعت: غسل نزد آنان مشتمل بر واجبات و مستحبات و محرمات و مكروهات است كه شرح هريك مفصل است.
مقصود اصلى از غسل، غسلى است كه بر انسان ايجاد طهارت جهت اعمال واجبه مىكند. در چنين غسلى بايد نيت كرد. سپس ترتيب فقهى غسل كه سر و گردن و طرف راست و طرف چپ بدن است در شستشو مراعات نمود.
و اما غسل آگاهان و اهل طريقت: يعنى آنان كه به معنويت مسائل نظر دارند؛ طهارت آنان پس از غسلى كه شستشوى سر و گردن و راست و چپ بدن است، طهارت از جنابت حقيقى است.
و آن جنابت محصول عشق غلط به دنيا است، دنيايى كه در حقيقت مانند زنى است كه هر ساعت در آغوش شوهرى است، آن دنيايى كه براى على ٧ به مانند يك زن عشوهگر ممثل شد و حضرت به او خطاب كرد:
قد طلقتك ثلاثا لا رجعة فيها[١].
من تو را سه طلاقه كردهام و رجوعى در كار نيست.
و اگر دنيا مانند زن يا در حكم زن نبود، شخصيتى چون حضرت مولى الموحدين اين چنين به آن خطاب نمىكرد!
[١] -نهج البلاغة: حكمت ٧٧؛ غرر الحكم: ١٤٤، فى ذم الدنيا، حديث ٢٥٨٧.