مردان حق، هميشه از سلامت روح و جان برخوردار بودند و از پرتو سلامت روح داراى توانايى جسمى بودند و از بركت اين دو سلامت در تمام شؤون حيات به بهترين صورت به بندگى حضرت حق مشغول بوده و وجودشان براى ديگران شمع هدايت و چراغ راه بود.

به قول فروغى بسطامى:

مردان خدا پرده پندار دريدند		يعنى همه جا غير خدا هيچ نديدند
هر دست كه دادند همان دست گرفتند		هر نكته كه گفتند همان نكته شنيدند
يك فرقه به عشرت در كاشانه گشودند		يك زمره به حسرت سر انگشت گزيدند
فرياد كه در رهگذر آدم خاكى‌		پس دانه فشاندند و بسى دام تنيدند
همت طلب از باطن مردان سحرخيز		زيرا كه يكى را ز دو عالم طلبيدند
زنهار مزن دست به دامان گروهى‌		كز حق ببريدند و به باطل گرويدند
چون خلق درآيند به بازار حقيقت‌		ترسم نفروشند متاعى كه خريدند

طهارت در اسلام شرح بسيار مفصلى دارد كه فقيهان بزرگ اسلامى كتاب هاى پرارزشى در اين زمينه نوشته‌اند؛ مراجعه به آن كتب انسان را به اين نتيجه مى‌رساند كه در تمام ادوار تاريخى، مكتبى به اندازه اسلام بر طهارت و بهداشت در دو ناحيه جسم و جان اصرار نورزيده؛ در اين نوشتار، از توضيح مفصل مسئله طهارت، چشم پوشيده و جنبه معنويت آن بيان مى‌شود.

تيمم معنوى‌

چون آب براى غسل و وضو يافت نشد و يا آب براى بدن ضرر داشت به حكم قرآن براى تحقق طهارت جهت عبادت بايد روى به خاك آورد.

ابتدا بايد به خاك به ديده عبرت نظر كرد؛ خاك، منبع انواع بركات براى موجودات زنده است؛ تو هم از خاك درس بگير، براى تمام مردم منبع خير و بركت باش، خاك بستر شكفته شدن گل ها و صحنه به وجود آمدن مرغزارها و مراكز با صفا و با طراوت است، تو نيز ميدان شكفته شدن ديگران باش، بگذار خلق خدا در جنب تو از غصه درآيند، از رنج راحت شوند، از بلا نجات پيدا كنند و گره از كار بسته آنان باز شود و چهره آنان چون گل در جنب تو بشكفد.

خاك با اين همه قدر و قيمت خيلى سهل و آسان در اختيار مردم است، تو هم مانند خاك سهل و آسان در اختيار مردم باش.

خاك با همه ارزشى كه دارد زير پاى تمام موجودات قرار گرفته و اين از كمال تواضع اوست كه تكوينا دارا است، تو نيز مانند خاك، خاكى باش و با داشتن انواع شؤونات مادى و معنوى در كمال تواضع و فروتنى با مردم زندگى كن.

به قول سعدى:

به طاعت بنه چهره بر آستان‌		كه اين است سجاده راستان‌