عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١١١ - نتيجه گناهان در آيات و روايات

خطا است، به اين معنى كه در گناه غرق باشد، ولى ياد خود و ياد گناه و ياد خدا نباشد و اين فراموشى از خود و در نتيجه فراموشى از وضع خود همان است كه قرآن مجيد تحت عنوان «استدراج» ياد كرده، يعنى غرق بودن در انواع وسايل زندگى و وسايل زندگى را در خدمت گناه گرفتن و به ياد خود و خدا نبودن: چون انسان در اين جاده قرار بگيرد، راهش را بى‌توجه و بدون احساس درد ادامه مى‌دهد، تا به درك اسفل بيفتد و به نقطه‌اى برسد كه بيدارى و هشيارى كم‌ترين فايده‌اى نداشته باشد و به عذاب‌هاى دردناك گرفتار آيد و دادرس و فريادرسى براى او نباشد.

قرآن و روايات مى‌گويند كه صاحبان گناه و معصيت كه خود و خداى خود را فراموش كرده و در غفلت از اين معنى هستند كه غرق در انواع آلودگى‌هايند و انواع وسايل و وقت و مهلت در اختيار آن‌ها است، خيال نكنند آنچه در اختيار آن‌ها قرار گرفته به نفع آن‌هاست، بلكه اينان به ميدان استدراج رسيده و اين وسايل بيش از پيش عامل كورى دل و كرى گوش باطن و گنگى آن‌ها از بيان حق است!!

[و لا يحسبن الذين كفروا أنما نملي لهم خير لأنفسهم إنما نملي لهم ليزدادوا إثما و لهم عذاب مهين‌][١].

و كسانى كه كافر شدند، گمان نكنند مهلتى كه به آنان مى‌دهيم به سودشان خواهد بود، جز اين نيست كه مهلتشان مى‌دهيم تا بر گناه خود بيفزايند، و براى آنان عذابى خوار كننده است.

[فلما نسوا ما ذكروا به فتحنا عليهم أبواب كل شي‌ء حتى إذا فرحوا بما أوتوا أخذناهم بغتة فإذا هم مبلسون‌][٢].

[١] -آل عمران( ٣): ١٧٨.

[٢] -انعام( ٦): ٤٤.