پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦٣ - ج - قيام على بن زيد در كوفه

ب- حركت ابن صوفى علوى‌

در سرزمين مصر نيز شخصى به نام ابراهيم بن محمّد كه به ابن صوفى معروف بود قيام كرده و شهر أشنا را تحت اشغال خويش درآورد[١]. ميان سپاهيان ابن صوفى و سپاهيان دولت عبّاسى به فرماندهى ابن طولون جنگ‌هاى بسيارى درگرفت كه به مبارزه و كشتار شديدى انجاميد، و از مردان ابن صوفى بسيارى در اين جنگ‌ها كشته شده، ابن صوفى عقب‌نشينى كرد.

سپس در سال ٢٥٩ هجرى جنگ ديگرى ميان سپاه ابن صوفى و ابن طولون درگرفت كه باز ابن صوفى در اين جنگ شكست خورده به شهر فرار كرد، اما وى را گرفته و به مصر به نزد ابن طولون فرستادند[٢].

ج- قيام على بن زيد در كوفه‌

حركت على بن زيد در سال ٢٥٦ هجرى در كوفه آغاز شد و بر آن شهر مسلط گرديد، وى نماينده خليفه را از آن شهر بركنار كرده خود در آن شهر مستقرّ گرديد. معتمد شخصى به نام شاه بن مكيال را با سپاهى انبوه به سمت او فرستاد. آن‌ها با يكديگر روبه‌رو شده و جنگ سختى درگرفت. در اين جنگ شاه شكست خورده، عدّه زيادى از يارانش كشته شده، اما خود سالم مانده و فرار كرد. سپس معتمد فرمانده تركى به نام كيجور ترك را به جنگ على بن زيد فرستاد، در ابتدا كيجور نامه‌اى به على بن زيد فرستاده، وى را به طاعت خويش خوانده و به او امان داد. على بن زيد براى او شرايطى معيّن كرد كه كيجور آن شرايط را نپذيرفت و كار به جنگ كشيد. على بن زيد از كوفه خارج‌

[١] . الكامل فى التّاريخ ٤/ ٤٣٢.

[٢] . الكامل فى التّاريخ ٤/ ٤٣٢- ٤٣٣.