پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٣٩ - اوضاع سياسى

بخش نخست ويژگى‌هاى زمان حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام‌

اوضاع سياسى‌

ويژگى عصر دوم عبّاسى كه با حكومت متوكّل در سال ٢٣٢ ه ق آغاز گرديد نفوذ وسيع تركان در دولت بود. آنان حتّى بر خلفا چيره شده و زمام اداره دولت را از آنان سلب نموده بودند، تركان حتّى از زمان معتصم عبّاسى كه قبل از متوكّل، خليفه بوده، با اهالى پايتخت كه بغداد بود بسيار بد رفتار مى‌كرده‌اند و اين اوضاع باعث شد كه معتصم مركز حكومت را از بغداد به سامرا منتقل كند. چراكه آنان با خشونت بسيار با اهل بغداد رفتار كرده و اهل بغداد از آنان به خليفه شكايت برده بودند.

اين عصر همچنين به ضعف قدرت مركزى دولت و از دست دادن تقريبى هيبت و ابهتى كه اين دولت، از عصر اوّل عبّاسى به ميراث برده بود شناخته شده است، اين مطلب دلايلى چند دارد. از آن جمله است: مشغول شدن حاكمان به لذت‌جويى و شهوات و علاوه بر آن استيلاى «موالى» (افرادى از طوايف غير عرب كه در اثر جنگ‌ها به كشور اسلام آمده و جزو اقشار جامعه اسلامى شده بودند)- خصوصا تركان- بر مناصب كليدى سياست جامعه كه پيامد لذت‌جويى حاكمان است.

سيطره تركان و فرماندهان آن‌ها بر امور حكومت به حدّى رسيد كه در