پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٥٥ - طبيعت و شرايط زمانى رشد و نمو حضرت امام عسكرى عليه السلام

حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام به بالاترين درجات تربيت دست يافت.

چراكه وى در خانه‌اى پرورش يافته است كه خداوند متعال خود تربيت و تزكيه آن را به عهده گرفته، نامش را بلندآوازه ساخته و مقامش را بالا برده است.

آنجا كه مى‌فرمايد:

يُسَبِّحُ لَهُ فِيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ* رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ ...؛

در آن [خانه‌] ها هر بامداد و شامگاه او را نيايش مى‌كنند* مردانى كه نه تجارت و نه دادوستدى، آنان را از ياد خدا ... به خود مشغول نمى‌دارد[١].

اين همان خانه‌اى است كه پرچم اللّه را در زمين برافراشت تا اين نام مقدس بالاترين نام در زمين باشد و در راه ابلاغ رسالت الهى قربانيان گرانقدرى نثار نمود.

حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام برهه‌اى از حيات گرانبار خود را در زمان حيات پدر بزرگوارش حضرت امام هادى عليه السّلام گذرانده و در سفر و حضر از پدر جدا نمى‌شد. وى در سيماى نورانى پدرش تصويرى گويا از اخلاق و سجاياى بزرگوارانه جد بزرگوار خود حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله را مى‌ديد. همچنان‌كه پدر بزرگوارش نيز در سيماى اين فرزند امتداد رسالت و امامت اسلامى را مى‌خواند، و به همين دليل بود كه بيشترين همّت را در تربيت و پرورش او به كار مى‌برد. حضرت امام هادى عليه السّلام در روايتى فضيلت فرزندش امام حسن عسكرى عليه السّلام را اين‌گونه بيان داشته است:

پس از من در ميان آل محمّد صلّى اللّه عليه و اله، پسرم ابو محمّد ذاتا خيرخواهترين فرد براى امت اسلام و داراى محكمترين دلايل و براهين است. وى بزرگترين فرزند من است و حلقه‌هاى‌

[١] . نور/ ٣٧.