پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦١ - الف - قيام زنگيان

نداشته باشد»

«همه اموال به سمت او برده شود اما قسمتى از آنچه به سمت او برده مى‌شود به دستش نرسد»[١].

دورانى كه حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام در عهد معتمد به سرآوردند تقريبا پنج سال به طول انجاميد. اين مدت از ابتداى خلافت معتمد در سال ٢٥٦ ه ق آغاز شده و تا زمان شهادت حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام در سال ٢٦٠ ه ق امتداد يافته است، وضعيت كلى جامعه در اين دوره به صورتى كاملا پريشان درآمده بوده است. نخست به خاطر سيطره پيدا كردن تركان بر حكومت و در درجه دوّم به خاطر به وقوع پيوستن حوادث مختلف از قبيل حركت‌هاى ضد حكومت در شهرهاى مختلف كشور اسلام و سپس به واسطه مبارزه و فشارى كه حكومت بر شيعيان و حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام وارد مى‌آورد و از آن‌ها شديدا مراقبت مى‌نمود.

مهمترين رويدادهايى كه در دوران معتمد به وقوع پيوست از اين قرار است:

الف- قيام زنگيان‌

قيام زنگيان كه عرب‌ها آنان را زنج مى‌ناميدند مهمترين حادثه‌اى بود كه آثار سوئى از خود به جا گذاشت. حركت زنگيان همراه با قتل، غارت، چپاول‌

[١] . سبائك الذّهب/ ٨٧.