پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٥٨ - طبيعت و شرايط زمانى رشد و نمو حضرت امام عسكرى عليه السلام

پيوست‌[١]. بنابراين مدّت امامت آن امام بزرگوار شش سال مى‌باشد. از اين امامت كوتاه‌مدّت مى‌توان دريافت كه حاكمان دولت عبّاسى تا چه اندازه از آن حضرت و نقش مؤثّرش در جامعه، رعب و وحشت داشتند. به همين جهت بود كه پس از عدم دست‌يابى به نتيجه مطلوب از زندان و فشار و مراقبت كامل از آن حضرت، ناچار شدند تا آن حضرت را در سن جوانى در حالى‌كه بيست و هشت يا بيست و نه سال از عمر بابركتش مى‌گذشت به وسيله سم به شهادت برسانند[٢].

در اينجا لازم است به اين نكته اشاره كنيم كه آنچه تاريخ از زمانى كه امام عسكرى عليه السّلام در سايه پدر بزرگوار خود حضرت امام هادى عليه السّلام زندگى مى‌كرده و موضع‌گيرى‌هاى اين دو امام براى ما نقل نموده، از تاريخ ولادت، تاريخ وفات، نسب شريف و حوادث و موضع‌گيرى‌هاى كوچك فراتر نمى‌رود كه هيچ تناسبى با نقش سازنده آن حضرت در حفظ شريعت و فعاليت در راستاى دور كردن امت اسلام از انحراف و روبرو شدن با دشمنى‌هايى كه از ناحيه دشمنان، امت اسلام را تهديد مى‌نمود، ندارد.

اما در عين حال مجموعه رواياتى كه بعضى از محدّثان براى ما نقل كرده‌اند به مسائل مهمى از زندگى حضرت امام عسكرى عليه السّلام اشاره دارد. خود آن حضرت نيز به سختى شرايط زمان خود اين‌گونه اشاره نموده‌اند:

هيچ يك از پدرانم به مانند من مبتلا به شك اين گروه [شيعيان‌] در [امامت‌] آن‌ها نشده‌اند[٣].

اين خود شاهد ديگرى بر سختى شرايط سياسى و اجتماعى بود كه اين دو امام بزرگوار يعنى حضرت امام هادى و حضرت امام حسن عسكرى عليهما السّلام را

[١] . ارشاد/ ٢/ ٣١٥ و به نقل از آن بحار الانوار/ ٥٠/ ٢٣٦.

[٢] . مناقب آل ابى طالب/ ٤/ ٤٢٢.

[٣] . تحف العقول/ ٥١٧.