پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٣٨ - مبحث پنجم پيشوايى عالمان، امينان خدا بر حلال و حرام

نسبت به عالمان و راويان راستگو و مورد اعتماد حديث كه امين بر حلال و حرام خدا باشند گرفته و شيعيان را به آنان ارجاع مى‌داده است، و اين خود به نوعى، زمينه‌سازى اساسى براى عصر غيبت بوده، نظريه مرجعيت فراگير دانشمندان را در كنار سازمان وكيلان مورد اعتماد، مورد تأكيد قرار مى‌داده است؛ سازمانى كه يكى از وظايف آن رجوع دادن عموم طايفه شيعه به سمت عالمان و دانشمندان اين طايفه بوده است.

اقدام ديگر آن حضرت در راه زمينه‌سازى براى اين امر دورى گزيدن از شيعيان و انتخاب طريقه مكاتبه و نامه‌نگارى با آنان بوده است كه در بخش‌هاى قبل به آن اشاره نموديم. از آن حضرت در رابطه با عمرى و پسرش محمّد اين توقيع صادر شده است كه: عمرى و پسرش هر دو مورد اعتمادند. پس آنچه را كه به تو مى‌رسانند از جانب من مى‌رسانند و آنچه به تو مى‌گويند از جانب من مى‌گويند.

پس كلامشان را بشنو و از آن‌ها اطاعت كن كه آن دو مورد اعتماد و امين‌اند[١].

دليل ديگر بر اين‌كه حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام همواره عموم مردم شيعه را به رجوع به فقيهان و تقليد از آنان و گرفتن دستورات دينى از آنان ارشاد و توجيه مى‌فرموده است اين‌روايت است:

«فأما من كان من الفقهاء صائنا لنفسه حافظا لدينه مخالفا لهواه مطيعا لأمر مولاه فللعوام أن يقلّدوه»؛

پس هركه از فقيهان داراى صيانت نفس بوده، دين خود را حفظ كند، با هواى نفس خود مخالفت كند و از دستور مولايش اطاعت نمايد، بر عوام است كه از او تقليد نمايند[٢].

[١] . الغيبة الصّغرى/ ٢١٩.

[٢] . تفسير الامام العسكرى/ ١٤١، و به نقل از آن احتجاج ٢/ ٢٦٣.