رساله توضيح المسائل - التبريزي، الميرزا جواد - الصفحة ٢٩٥ - زكاة گندم و جو و خرما و كشمش
مسأله ١٨٧٩- اگر وزن گندم و جو و خرما و كشمش موقعى كه تر است به «٢٨٨» من «٤٥» مثقال كم برسد و بعد از خشك شدن كمتر از اين مقدار شود، زكاة آن واجب نيست.
مسأله ١٨٨٠- اگر گندم و جو و خرما را پيش از خشك شدن مصرف كند، چنانچه خشك آنها به اندازه نصاب باشد، بايد زكاة آنها را بدهد.
مسأله ١٨٨١- خرما بر سه قسم است:
«١» آن است كه خشكش مىكنند، و حكم زكاة آن گفته شد.
«٢» آن است كه در حال رطب بودنش مىخورند.
«٣» آن است كه نارس خلال آن را مىخورند.
در قسم دوم چنانچه مقدارى باشد كه خشك آن به «٢٨٨» من «٤٥» مثقال كم برسد، زكاة آن واجب است، و امّا قسم سوم ظاهر اين است كه زكاة بر آن واجب نباشد.
مسأله ١٨٨٢- گندم و جو و خرما وكشمشى كه زكاة آنها را داده اگر چند سال هم نزد او بماند زكاة ندارد.
مسأله ١٨٨٣- اگر گندم و جو و خرما و انگور از آب باران يا نهر مشروب شود، يا مثل زراعتهاى مصر از رطوبت زمين استفاده كند، زكاة آن ده يك است، و اگر با ماشينآلات يا با دلو و مانند آن آبيارى شود، زكاة آن بيست يك است.
مسأله ١٨٨٤- اگر گندم و جو و خرما و انگور، هم از آب باران مشروب شود و هم از آب دلو و مانند آن استفاده كند، چنانچه طورى باشد كه عرفاً بگويند آبيارى آن با ماشينآلات يا با دلو و مانند آن شده، زكاة آن بيست يك، و اگر بگويند آبيارى با آب نهر و باران شده، زكاة آن ده يك است، و اگر طورى است كه عرفاً مىگويند به هر دو آبيارى شده، زكاة آن سه چهلم است.
مسأله ١٨٨٥- چنانچه در صدق عرفى شك كند و نداند كه آبيارى طورى است كه در عرف مىگويند با هر دو آبيارى شده يا اينكه مىگويند آبيارى آن مثلا با باران است، اگر سه چهلم بدهد كافى است.
مسأله ١٨٨٦- اگر شك كند و نداند كه عرف مىگويند با هر دو آبيارى شده يا اينكه مىگويند با دلو و نحو آن آبيارى شده است، در اين صورت دادن يك بيستم كافى است، و همچنين است حال