رساله توضيح المسائل - التبريزي، الميرزا جواد - الصفحة ٢٣٣ - نماز جماعت و احكام آن
مسأله ١٤٢٠- در صحّت جماعت شرط است كه بين امام و مأموم و همچنين بين مأموم و مأموم ديگر كه واسطه بين مأموم و امام است حائلى نباشد، و مراد از حائل چيزى است كه مانع از ديدن شود مانند پرده يا ديوار و امثال اينها، پس اگر در تمام احوال نماز يا بعض آن بين امام و مأموم يا بين مأموم و مأموم ديگر كه واسطه اتصال است چنين حائلى باشد، جماعت باطل خواهد شد، و زن از اين حكم مستثنى است چنانكه خواهد آمد.
مسأله ١٤٢١- اگر بواسطه درازى صفاول، كسانىكه دو طرف صفايستادهاند امام را نبينند، مىتوانند اقتدا كنند. و نيز اگر بواسطه درازى يكى از صفهاى ديگر كسانى كه دو طرف آن ايستادهاند صف جلوى خود را نبينند، مىتوانند اقتدا نمايند.
مسأله ١٤٢٢- اگر صفهاى جماعت تا در مسجد برسد، كسى كه مقابل در، پشت صف ايستاده نمازش صحيح است، و نيز نماز كسانى كه پشتسر او اقتدا مىكنند صحيح مىباشد، بلكه نماز كسانى كه در دو طرف ايستادهاند و از جهت مأموم ديگر اتصال به جماعت دارند نيز صحيح است.
مسأله ١٤٢٣- كسى كه پشت ستون ايستاده، اگر از طرف راست يا چپ به واسطه مأموم ديگر به امام متصل نباشد، نمىتواند اقتدا كند.
مسأله ١٤٢٤- جاى ايستادن امام بايد از جاى مأموم به اندازه يك وجب متعارف بلندتر نباشد، و اگر كمتر از يك وجب باشد اشكال ندارد، و نيز اگر زمين سراشيب باشد و امام در طرفى كه بلندتر است بايستد در صورتى كه سراشيبى آن زياد نباشد و طورى باشد كه به آن، زمين مسطّح بگويند مانعى ندارد.
مسأله ١٤٢٥- اگر جاى مأموم بلندتر از جاى امام باشد، اشكال ندارد، ولى اگر به قدرى بلندتر باشد كه نگويند اجتماع كردهاند، جماعت صحيح نيست.
مسأله ١٤٢٦- اگر بين كسانى كه در يك صف ايستادهاند يك نفر كه نمازش باطل است فاصله شود، مىتوانند اقتدا كنند، و امّا اگر چند نفر كه نمازشان باطل است فاصله شوند يا از جهت ديگر فاصله زيادى باشد، نمىتوانند اقتدا كنند.
مسأله ١٤٢٧- بعد از تكبير امام اگر صف جلو آماده نماز، و تكبير گفتن آنان نزديك باشد، كسى كه در صف بعد ايستاده، مىتواند تكبير بگويد، ولى احتياط مستحب آن است كه صبر كند تا