رساله توضيح المسائل - التبريزي، الميرزا جواد - الصفحة ٣٦١ - كسانى كه از تصرّف مال خود ممنوعند

كسانى كه از تصرّف مال خود ممنوعند

مسأله ٢٢٦٠- بچّه‌اى كه بالغ نشده شرعاً نمى‌تواند در مال خود تصرّف كند، ونشانه بالغ شدن يكى از سه چيز است:

«اول» روئيدن موى درشت در زير شكم بالاى عورت.

«دوم» بيرون آمدن منى.

«سوم» تمام شدن پانزده سال قمرى در مرد، و تمام شدن نُه سال قمرى در زن.

مسأله ٢٢٦١- روئيدن موى درشت در صورت و پشت لب ودر سينه و زير بغل و درشت شدن صدا و مانند اينها نشانه بالغ شدن نيست، مگر انسان بواسطه اينها به بالغ شدن يقين كند.

مسأله ٢٢٦٢- ديوانه و مفلس يعنى كسى كه به جهت مطالبه طلبكاران از طرف حاكم شرع از تصرّف در مال خود ممنوع است، و سفيه يعنى كسى كه مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف مى‌كند، نمى‌توانند در مال خود تصرّف نمايند.

مسأله ٢٢٦٣- كسى كه گاهى عاقل و گاهى ديوانه است، تصرّفى كه در موقع ديوانگى در مال خود مى‌كند صحيح نيست.

مسأله ٢٢٦٤- انسان مى‌تواند در مرضى كه به آن مرض از دنيا مى‌رود و هر قدر از مال خود را به مصرف خود و عيال و مهمان و كارهائى كه اسراف شمرده نمى‌شود برساند، و اظهر اين است كه اگر مال خود را به كسى ببخشد يا ارزانتر از قيمت بفروشد، اگرچه بيشتر از ثلث باشد و ورثه هم اجازه ننمايند، تصرّف او صحيح است.