ظاهر شدن ميوه و پيش از رسيدن آن قرار بگذارند پس اگر كارى مانند آبيارى كه براى تربيت درخت لازم است باقى نمانده باشد، معامله صحيح نيست، اگرچه احتياج به كارى مانند چيدن ميوه و نگهدارى آن داشته باشد، بلكه اگر كارى كه براى تربيت درخت لازم است باقى مانده باشد، صحّت معامله محل اشكال است.

مسأله ٢٢٥٣- معامله مساقات در بوته خربزه وخيار ومانند اينها بنابر احتياط صحيح‌نيست.

مسأله ٢٢٥٤- درختى كه از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مى‌كند و به آبيارى احتياج ندارد، اگر به كارهاى ديگر مانند بيل زدن و كوددادن محتاج باشد، معامله مساقات در آن صحيح است.

مسأله ٢٢٥٥- دو نفرى كه مساقات كرده‌اند، با رضايت يكديگر مى‌توانند معامله را بهم بزنند. و نيز اگر در ضمن قرارداد مساقات شرط كنند كه هر دو يا يكى از آنان حقّ بهم زدن معامله را داشته باشند، مطابق قرارى كه گذاشته‌اند، بهم زدن معامله اشكال ندارد، و اگر در ضمن معامله مساقات شرطى كنند و آن شرط عملى نشود، كسى كه براى نفع او شرط كرده‌اند، مى‌تواند معامله را بهم بزند.

مسأله ٢٢٥٦- اگر مالك بميرد، معامله مساقات بهم نمى‌خورد و ورثه‌اش به جاى او هستند.

مسأله ٢٢٥٧- اگر كسى كه تربيت درختها به او واگذار شده بميرد، چنانچه در عقد شرط نكرده باشند كه خودش آنها را تربيت كند، ورثه‌اش به جاى او هستند، و چنانچه خودشان عمل را انجام ندهند و اجير هم نگيرند، حاكم شرع از مال ميّت اجير مى‌گيرد و حاصل را بين ورثه ميّت و مالك قسمت مى‌كند، و اگر قرار كرده باشند كه خود او درختها را تربيت نمايد، با مردن او معامله بهم مى‌خورد.

مسأله ٢٢٥٨- اگر شرط كند كه تمام حاصل براى مالك باشد، مساقات باطل است و ميوه مال مالك مى‌باشد، و كسى كه كار مى‌كند نمى‌تواند مطالبه اجرت نمايد، ولى اگر باطل بودن مساقات به جهت ديگر باشد، مالك بايد مزد آبيارى و كارهاى ديگر را به مقدار معمول به كسى كه درختها را تربيت كرده بدهد، ولى اگر مقدار معمول بيشتر از مقدار قرارداد باشد، دادن زيادى لازم نيست.

مسأله ٢٢٥٩- اگر زمينى را به ديگرى واگذار كند كه در آن درخت بكارد و آنچه عمل مى‌آيد