رساله توضيح المسائل - التبريزي، الميرزا جواد - الصفحة ١٩٩ - ٢- شك بعد از سلام
نشده نمازش صحيح است.
مسأله ١١٨٥- اگر شك كند كه ركنى را بجاآورده يا نه، مثلا مشغول تشهّد است اگر شك كند كه دو سجده را بجاآورده يا نه، و به شك خود اعتنا نكند و بعداً يادش بيايد كه آن ركن را بجانياورده، در صورتى كه مشغول ركن بعد نشده، بايد آن را بجاآورد، و اگر مشغول ركن بعد شده نمازش باطل است، مثلا اگر پيش از ركوع ركعت بعد يادش بيايد كه دو سجده را بجانياورده، بايد بجاآورد، و اگر در ركوع يا بعد از آن يادش بيايد نمازش باطل است.
مسأله ١١٨٦- اگر شك كند عملى را كه ركن نيست بجاآورده يا نه، چنانچه مشغول كارى كه بعد از آن است شده، بايد به شك خود اعتنا نكند، مثلا موقعى كه مشغول خواندن سوره است، اگر شك كند كه حمد را خوانده يا نه، بايد به شك خود اعتنا نكند، و اگر بعد يادش بيايد كه آن را بجانياورده، در صورتى كه مشغول ركن بعد نشده، بايد بجاآورد، و اگر مشغول ركن بعد شده، نمازش صحيح است، بنابر اين اگر مثلا در قنوت يادش بيايد كه حمد را نخوانده، بايد بخواند، و اگر در ركوع يادش بيايد نماز او صحيح است.
مسأله ١١٨٧- اگر شك كند كه سلام نماز را گفته يا نه، چنانچه مشغول نماز ديگر شده، يا بواسطه انجام كارى كه نماز را بهم مىزند، از حال نمازگزار بيرون رفته، بايد به شك خود اعتنا نكند و اگر پيش از اينها شك كند، بايد سلام را بگويد اگرچه مشغول تعقيب باشد. و اگر شك كند كه سلام را درست گفته يا نه، به شك خود اعتنا نكند هرچند مشغول تعقيب هم نشده باشد.
٢- شك بعد از سلام:
مسأله ١١٨٨- اگر بعد از سلام نماز شك كند كه نمازش صحيح بوده يا نه، مثلا شك كند ركوع كرده يا نه، يا بعد از سلام نماز چهار ركعتى شك كند كه چهار ركعت خوانده يا پنج ركعت، به شك خود اعتنا نكند، ولى اگر هر دو طرف شك او باطل باشد، مثلا بعد از سلام نماز چهار ركعتى شك كند كه سه ركعت خوانده يا پنج ركعت، نمازش باطل است.