متافيزيك از نظر رئاليزم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٦٥ - (٩) نفى رؤيت
ندارند، اماميّه و معتزله و فلاسفه آنرا غير ممكن و محال ميدانند، اشاعره (دستهاى از اهل سنت) آنرا ممكن و بلكه بووقع آن در قيامت معتقدند.
رؤيتى را كه دانشمندان اهل سنت عقيده دارند آنرا براساس تجسم خداوند استوار نمىدانند و براى اينكه اين موضوع بطور درستى روشن گردد، اينك كلام يكى از متكلّمين آنها را درين جا ذكر ميكنيم.[١]
گفتگوئى از براى منكرين رؤيت در جواز و صحت انكشاف كامل علمى نيست (يعنى روز قيامت خداوند متعال كاملش معلوم انسان ها ميگردد) و نه از براى مثبتين (اهل سنت) در محال بودن ارتسام صورت خداوند در چشم و يا اتصال شعاعى كه از چشم خارج ميشود بذات مقدسهى او (يعنى ديدن متعارف و معمولى دربارهى خداوندى كه جسم و جسمانى نيست نزد اشاعره محال است) مورد نزاع درين است كه ما مثلا وقتى خورشيد را به تعريف كردن (بدون ديدن) شناختيم اين شناخت تعريفى نوعى از معرفت است، وقتى هم خورشيد را بچشم سر، درك نوديم و چشم را بر هم گذاشتيم (كه احساس منتفى شود) نوعى ديگرى از معرفت براى ما حاصل ميشود كه قوىتر از نوع اول است، وقتى چشم را باز نموده و خورشيد را نگاه كنيم (در
[١] ص ٣٦٣ شرح تجريد قوشچى و به ص ٩٥ ج ٣ مواقف سيد شريف نيز رجوع شود.