متافيزيك از نظر رئاليزم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٧٧ - مادّه و حركت آن

عليّت در سراسر جهان شويم و يا بوجود واجب الوجود مافوق طبيعت ايمان بياوريم.

مادّه و حركت آن‌

موجودات مادى در حركت‌اند، و ماده خود حركت دارد.

از ذيمقراطيس نقل كرده‌اند كه جواهر فرد (اتم‌ها) بين خودشان حركت دائره‌اى و حركت تصادفى دارند.

(لوسپوس) ميگويد اتم‌ها از ازل حركت دارند، موجودات مادى بوسيله اجتماع آنها ظاهر و بواسطه انفكاك و جدائى آنها مخفى ميشوند.

(ابيقورس) نظريه ميداد كه ذرات در خلاء لايتناهى حركت هميشگى دارد، و اين حركت طورى است كه آنها تصادم نموده و حركت مخروطى (مانند حركت چرخ باد) را توليد ميكند و بالاخره بتركيبات مخصوصه و صورت‌هاى متنوعه و متغيره منجر ميشود.

(بخنر) حركت اتمها را باثر تضاد قوه جذب و قوه دفع پنداشته و دفع و جذب را در عمق خود طبيعت اتمها ميدانست‌[١].

مادييّن دياليكتيكى نيز همه اشياء را در حال حركت مى‌پندارند و همين حركت را باعث تكامل آنها ميدانند.

نگارنده حركت مادّه را نيز دليل ديگر بر مخلوق بودن ماده و حدوث آن دانسته و برهان قوى بر عدم صلاحيت و شايستگى آن‌

[١] ص ٢٩٨ الرجلة المدرسية