متافيزيك از نظر رئاليزم - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٣٩ - (١٣) آيا انسان روح دارد
شدند دوباره چه خواهد شد؟
اين سؤالى است خيلى جالب، ولى جواب آن آنقدر واضح نيست
بلى با توجه به خارج بودن خداوند از سلطهى زمان، تجديد خلقت و اعاده كائنات خيلى قريب بنظر مىرسد، چنانچه احتمال اينكه نظام كنونى ما هم پس از قيامت سابقى بوده باشد خيلى بعيد نيست. (كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ)
در بعضى از روايات نقل شده كه بعد از استقرار مردم در دوزخ و بهشت خداوند تجديد خلقت نموده موجودات ديگرى را مىآفريند كه او را پرستش ميكنند و قبل از آدم ابوالبشر يك ميليون آدم ديگر آمده و رفتهاند (و مانند ما زندگى و تناسل داشتهاند)
چون اين روايات بنظر من شرائط حجيّت را در اثبات اين مسأله نداشتند از نقل آنان خوددارى كردم و اگر كسى بخواهد متون آنها را مطالعه كند. بجزء (٥٧) بحارالانوار مراجعه كند.
(١٣) آيا انسان روح دارد
ما اثبات قيامت را موقوف و مربوط باثبات روح ننموديم و متذكّر شديم انسان چه روحى داشته باشد و چه نه بقيامت بازگشت مينمايد ولى حالا شواهد اثبات روح را با كمال اقتصار اينجا مىآوريم تا دانسته شود كه انسان مركّب از روح و بدن است نه اينكه انسان تنها همين هيكل محسوس باشد
(١) خواب ديدن يكى از شواهد وجود روح است ما در موقع