افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٨٢ - إبليس و شياطين

مى‌شود.

٥- در سوره مائده آيه ٩٠ شراب و قمار و انصاب و ازلام پليد را از عمل شيطان معرفى كرده است.

همه اينها از افعال اختيارى خود إنسان است. و نسبت آنها به شيطان از جهت وسوسه و تسويل او به آنها است.

٦- «وَ إِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطانُ ...» (الأنعام: ٦٨) در اين آيه «إنساء» از ياد بردن زشتى نشستن با ياوه گويان عليه دين را از حافظه را به شيطان نسبت مى‌دهد. و اگر او چنين قدرتى داشته باشد خيلى ضرر مى رساند. و همچين آيه ٤٢ سوره يوسف‌ «فَأَنْساهُ الشَّيْطانُ ذِكْرَ رَبِّهِ ...» (يوسف: ٤٢) و سوره كهف ٤٤: ماهى را فراموش كردم و مرا به فراموشى نينداخت مگر شيطان كه آن را به ياد بيارم.

٧- «اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطانُ فَأَنْساهُمْ ذِكْرَ اللَّهِ ...» (المجادلة: ١٩) بايد بگوئيم شيطان قدرت «إنساء» و به فراموشى انداختن إنسان را ندارد، ولى وقتى آدمى خدا را به معاصى و فسوق فراموش كند، روح او ضعيف مى‌شود، شيطان به وسوسه هاى خود مى‌تواند فكر مكلف را به شهوات گوناگون ببرد و او را به آنها مشغول كند و او مصلحت خود را از ياد مى‌برد آيه سوره مجادله بر همين معنى گواهى مى‌دهد، اين حالت براى پيامبر اكرم (ص) واقع نشده و آيه انعام آن را بنحو شرطيه بيان كرده است و مجرد تذكّر به آن حضرت و هشدار و تعليم به ما مى‌باشد. سببيت لهو و لعب و سرگرميهاى مادى براى فراموشى مهمات محسوس و مجرب است.

٨- در موقع قرائت قرآن به خدا پناه ببر از وسوسه هاى شيطان رانده شده (نحل ٩٨) (تا معانى قرآن در نفس تو تأثير بهتر نمايد).