افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٥ - ضوابط تفسيرى

٢١- بسيارى از دانشمندان اهل سنت و اهل تشيع براى قرآن مجيد دو نزول قائل شده‌اند. نزول دفعى در شب ليله القدر در ماه رمضان در آسمان‌

دنيا و يا آسمان چهارم، و نزول تدريجى در تمام ساليان زندگى پيامبر (صلى الله عليه و آله). راجح‌تر- به نظر نگارنده قرآن يك نزول تدريجى داشته و ما تفصيل اين موضوع را در كتاب ديگر خود فوايد دمشقيه (تفسير موضوعى) آورده‌ايم و از تكرار در اين‌جا خوددارى مى‌كنيم. اين كتاب يك‌بار در دوران جهاد و بار ديگر در كابل (برج دهم سال ١٣٨٤) چاپ شده است.

٢٢- قرآن مجيد از مقام علم خداوند در لوح محفوظ ثبت شده است.

بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ. إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ:

و آن‌چه مسلم است آيات آن توسط جبرئيل با ملايكه پاسدار بر قلب حضرت ختمى مرتبت نازل شده است و از آن‌جا به زبان مبارك آن حضرت جارى شده است. و در نفوس مختلفه سامعين و مستعمين قرار گرفته است. و اين كه آيا نزول داراى چه تشريفات ديگرى بوده به ما معلوم نيست. در اين مورد دو اعتراض صورت مى‌گيرد:

١- لوح محفوظ ظاهرا قبل از خلقت بشر وجود داشته است و نيز قرآن على القاعده قبل از خلقت انسان بوده‌[١] و چنان‌چه قرآن را در لوح محفوظ ثبت بدانيم جملات اخبارى آن از زمان گذشته دروغ شمرده مى‌شود، مانند إِنَّا أَرْسَلْنا نُوحاً إِلى قَوْمِهِ، و دهها نظاير آن كه از حوادث زمان انبياء و امم گذشته به صيغه ماضى خبر مى‌دهد، در حالى كه آن‌ها بعد از خلقت انسان‌ها واقع مى‌شود، و نيز مانند قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِي تُجادِلُكَ فِي زَوْجِها وَ تَشْتَكِي إِلَى اللَّهِ ... كه پس از بعثت صورت گرفته، و اگر نزول آيه را حتى مكى فرض كنيم كذب لازم‌

[١] . به بحارالانوار، ج ٥٤، ص ٣٥٧ و ما بعد آن به آيات و رواياتى كه اين مطلب را اثبات مى‌كند رجوع شود.