افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٩٤ - تكميل بحث قرآنى

زندگى و زندگانى هفتاد و شصت ساله و يا كمتر و بيشتر بسيار بعيد است آن را ده روز و يا يك روز و بدتر اين كه يك ساعت بدانند

٤- «قالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ، قالُوا لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَسْئَلِ الْعادِّينَ، قالَ إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ‌ (المؤمنون: ١١٢- ١١٤) خدا فرمود چه قدر در زمين درنگ كرديد به شماره سالها مى گويند درنگ كرديم روزى يا مقدارى از روز، از حساب كنندگان (ما تحقيقاً) نمى دانيم خداوند مى فرمايد درنگ نكرده‌ايد مگر كمى ..

در اين آيه اوّلًا معلوم نيست كه لبث روى زمين و ايام حيات مادّى مراد است يا كره زمين و حيات برزخى يا هر دو و ثانياً قلّت لبث را خداوند بيان مى‌كند حتّى كمتر از يك روز و مقدارى از يك روز كه كفّار بيان داشته‌اند، چه ظاهر از آيه اين است كه جواب خداوند ردّ بر قول كفّار است. بنابراين معناى آيه از فهم ما بيرون مى رود مگر اين كه قلّت را به قياس خلود و دوام جهنم بدانيم. والله العالم.

٥- «وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ كَأَنْ لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا ساعَةً مِنَ النَّهارِ يَتَعارَفُونَ بَيْنَهُمْ ...» (يونس: ٤٥) روزى كه خداوند آنان را جمع مى‌كند گويا درنگ نكرده‌اند مگر ساعتى از نهار باهم شناسايى پيدا مى كنند.

٦- «كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ ما يُوعَدُونَ لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا ساعَةً مِنْ نَهارٍ ...» (الأحقاف: ٣٥) روزى كه كفّار آنچه را كه به آن‌ها وعده داده شده بود (آتش جهنم را) ببينند گويا مكث نكرده بودند (در دنيا مگر ساعتى از روز)

٧- «كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَها لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا عَشِيَّةً أَوْ ضُحاها» (النازعات: ٤٦) هر سه آيه قريب المعنى مى باشند؛ يعنى چشم كفّار روز قيامت كه چشم شان به دوزخ بيفتد گويا در دنيا درنگ نكرده بودند مگر ساعتى يعنى ديدن دوزخ آن‌قدر دردناك است كه همه زندگانى دنيايى مادّى ساعتى به نظر شان مى رسد.