افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٣٧ - بطلان أعمال كفار

به همديگر را دارد،[١] ولى خاكستر هيچ فايده‌اى ندارد؛ أعمال كفار هيچ أثرى ندارد و همه پرا كنده مى‌شوند و كالعدم.

اين آيه در مورد منكران وجود خدا آمده است كه حتى صدقه دهند و إختراعات مفيدى براى بشر داشته باشند، و عمر شان در خدمت إنسان‌ها بگذرد، خداوند عوض و ثوابى به آنان نمى‌دهد.

از نظر تفسير و فقه نرسيدن ثواب به افراد نيكوكار بى‌إيمان روشن است؛ زيرا ثوب برآن أعمالى مترتب است كه بجا آورنده آنها- چه عبادات باشد و چه واجبات توصلى و چه أعمال مستحبى مانند صدقه و تداوى مجانى و ساير اعمال، انگيزه تقرب بخدا را داشته باشد و يا آن را بقصد فرمان خدا انجام دهد- كافرى كه بخدا إيمان ندارد طبعاً فاقد اين انگيزه كه شرط ثواب است مى‌باشد و معلول بى علت تامه تحقق آن محال بشمار مى‌آيد.

انتفاى ثواب بدون قصد قربت بخدا و يا امتثال فرمان خدا منحصر به كافر نيست كه شامل مسلمانان ريا كار هم مى‌شود، وقتى مسلمانى عملى را بقصد منفعت و مزد شخصى خود انجام‌دهد و يا بقصد خوشنامى خود در بين مسلمانان و امثال اين انگيزه هاى مختلف بجا آورد، ثواب ندارد، چه توصليات باشد و چه عباديات، با اين تفاوت كه توصليات صحيح است و عباديات باطل و موجب إعاده يا قضاء براى كافر چه ثوابى توقع مى‌رود؟ بحث عمده در اين فرض است كه كافر جاهل قاصر باشد نه معاند و نه مقصر، اين كافر خدا را در حدود توانايى عقلى خود قبول دارد و كفر او از جهت فقدان ساير شروط إيمان است؛ عملى را بخاطر خدا و يا اسايش مردم انجام مى‌دهد كه فوايد زيادى براى مسلمانان و ساير مردم دارد و گاهى آن را به انگيزه منافع فردى مانند شهرت يا تحصيل پول انجام مى‌دهد.

[١] - حسب تجربه نگارنده از بامهاى خانه هاييكه كاه‌گل شده‌اند، آب بداخل خانه نفوذ نمى‌كند. ولى از سقف‌هايى كه كانكريت و سيمان شده‌اند، آب نفوذ كرده است!